ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 225

Kapillyar

Kapillyarlar insan və digər canlıların orqanizmində mövcud olan ən nazik damarlardır. Kapillyarlar arteriya və venalar arasında rabitə rolunu oynayaraq toxumaların qidalanmasında, maddələr mübadiləsində mühüm və başlıca rola malikdirlər. Kapillya ...

Qaraciyər

Qaraciyər İnsanda uzunsov dördbucaq şəklində, yastı və tutqun qırmızı rəngdə və 1500 qram ağırlığındadır. Qaraciyər asan kəsilir və didilir; ona görə çox vaxt yüngül bir təzyiqdən və ya zədədən tez parçalanır. Bədəndən çıxarılmış qaraciyər yumuşa ...

Qızlıq pərdəsi

Qızlıq pərdəsi ya bəkarət pərdəsi - uşaqlıq yolu dəliyini örtən, genez cəhətcə Müller qabarcığının qalığı sayılan və adətən aypara şəklində olan bir pərdə. Onun nazik sərbəst kənarı uşaqlıq yolu dəliyini əhatə edir, digər kənarı uşaqlıq yolunun d ...

Qoxu siniri

Qoxu siniri - kəllə sinirlərindən 1 cütü, xüsusi duyğu üzvü siniridir, qoxu beynindən inkişaf etmişdir; iki növ nüvəsi vardır. Başlanğıc nüvəsini burun boşluğunun qoxu hissəsini örtən qişadakı bipolyar qoxu reseptorları təşkil edir; uc nüvəsi qox ...

Onurğa sütunu

Onurğa - onurğalı heyvanlarda və insanda ox skeletinin əsas hissəsi. Insanda 33-34 fəqərələrin bir-biriləri ilə birləşməsindən əmələ gələrək gövdənin istinadını təşkil edir, üzərində başın, gövdənin və yuxarı ətrafların ağırlığını daşıyır və onur ...

Öd

Öd onurğalı heyvanlarda və insanda qaraciyərin vəzili hüceyrələrinin fasiləsiz olaraq hasil etdiyi sekret. Öd yaşıl- sarımtıl rəngdə, çox acı, neytral reaksiyalı maye halda məhsuldur; xüsusi çəkisi 1010-1040- dır; daim ifraz olunur, ancaq həzm va ...

Plantaris əzələsi

Heyvanlar tərəfindən əşyaları ayaqları ilə tutmaq və nəzarət etmək üçün istifadə olunur meymunlar ayaqlarını əlləri qədər uğurlu şəkildə istifadə edə bilirlər və əsas funksiyası budur, başqa hər hansı bir prosesə dəstək təmin etmir. Bu əzələ insa ...

Sidiklik

Sidiklik sidik-ifrazat sisteminə aid üzv. Sidik üçün bir anbar funksiyasl daşıyır və özü də kişik çanaqda, kişilərdə qasıq birləşməsi ilə düz bağırsaq arasında və qadınlarda qasıq birləşməsinin arxasında, uşaqlıq və uşaqlıq yolunun önündə yerləşm ...

Skelet

thumb|Göy balinanın skleti Skelet - canlı orqanizmlədə dayağı təmin edən bioloji sistem. Daha geniş mənada qeyri bioloji sistemlərin də dayağı ola bilər. Məsələn, körpülərdə və binalarda da sklet mövcuddur.

Sümük iliyi

Sümük iliyi - Qanın bütün formalı elementləri - Eritrositlər,trombositlər və leykositlər sümük iliyində ümumi sələf hüceyrələrindən yaranırlar. Sümük iliyində qanyaradıcı toxumalar venoz sinusoidlərlə məhdudlaşmış hüceyrələr yığımından təşkil olu ...

Toxum ciyəsi

Toxum ciyəsi - çeçələ barmaq yoğunluğunda yumşaq və girdə bir ciyədir. Uzunluğu 15-20 sm-dir. Qasıq kanalının dərin halqasından başlayaraq kanal ilə xaricə doğru gedir və xayanın yuxarı ucunda tamam olur.

Uşaqlıq yolu (anatomiya)

Uşaqlıq yolu 8-10 sm uzunluğunda boru şəklində olub uşaqlığı xarici cinsiyyət üzvləri ilə birləşdirir; dölün və aybaşı qanının uşaqlıqdan xaricə çixması və toxumun uşaqlığa daxil olması üçün bir yol təşkil edir. Bunun ön divarı - lat. paries ante ...

Ürək

Ürək - ürək əzələsi olaraq bilinən xüsusi bir tip cizgili əzələdən meydana gəlmiş özbaşına sıxılma xüsusiyyətinə sahib qüvvətli bir nasosdur. Maddələr mübadiləsi fəaliyyətləri nəticəsində ibarət olan artıq məhsulların da bədəndən uzaqlaşdırılması ...

Vestibulyar aparat

Vestibulyar aparat - insanlarda və heyvanlarda başın və bədənin vəziyyətinin dəyişməsinə əsasən müvazinəti bərpa edən orqan, daxili qulağın labirintində yerləşir.

Dəmgil

Dəmgil - bitkilərdə, əsasən də meyvə və giləmeyvələrdə rast gəlinən xəstəlik. Dəmgil xəstəliyi tumlu meyvə bitkilərinə ən çox zərər verən və Azərbaycan şəraitində çox yayılan göbələk xəstəliklərindən biridir. Onu Fusicladium cinsinə aid göbələklə ...

Biom

Biom - Eyni iqlim zonasının ekosisteminin küllüsü. Orqanizmlərin müxtəlif qruplarının və onların müəyyən landşaft-coğrafi zonada məskunlaşdığı mühitin məcmusu.

Arxar

Arxar yaxud Arqali - qoyun cinsinə aid heyvan növü. Arxarlar ev qoyunlarının əcdadları sayılırlar. Aralıq dənizi adalarının bir neçəsində, Orta, mərkəzi, Şimal-şərqi, Şimali asiyada və Şimali Amerikanın qərbində yayılmışdır.

Qatır

Azərbaycanın dağlıq və dağətəyi bölgələrində minik vasitəsi kimi hələ qədim zamanlardan qatırdan da geniş istifadə olunuşdur. Çoxlu yükgötürmə qabiliyyəti, sıldırımlı dağ yoları üçün daha münasibliyi, aclığa və susuzluğa daha davamlı olması onun ...

Quanako

Quanako, dəstəsindan bir məməli növü. Amerika dəvələrinin ən iri nümayəndəsidir. Bədənin uzunluğu 180-225 santimetrə, quyruğu 15-25 santimetrə, hündürlüyü isə 90-130 santimetrə çatır. Onların çəkiləri 70-100 kiloqram olur. Quanakolar şimali Perud ...

Muflon

Muflon, Avropa muflonu - qoyun cinsinə aid heyvan növü. Həmçinin ev qoyunlarından törənmiş Asiya muflonu da mövcuddur.

Ondatra

Ondatra zibethicus, müşk siçovulu - ondatra cinsinə aid heyvan növü. Ondatra gəmiricilər dəstəsinin çöl siçanları yarımfəsiləsindən məməli heyvan növüdür. Bədəninin uzunluğu 35 sm-dək, quyruğu 28 sm-dək, kütləsi 1.5 kq-dək olur. Xəzi sıx, rəngi t ...

Oselot

Oselot - pələng pişikləri cinsinə aid heyvan növü. Oselotun başdan quyruğa qədər bədəninin uzunluğu 100–140 sm, hündürlüyü 50 sm-ə qədər, kütləsi 10-16 kq olur.

Şirin su süngəri

Şirin su süngəri Xarici quruluşu və həyat tərzi. Süngərlərin bədəni üç hissədən ibarətdir: döşənək, yan divarlar və ağız. Süngər məhz döşənək vasitəsilə sualtı əşyalardan yapışır. Bədən ikiqat yerləşən çoxlu hüceyrələrdən ibarətdir. Xarici qatın ...

Trilobozoa

Trilobozoa - Bağırsaqboşluqlulara aid nəsli kəsilmiş heyvan tipi. Trilobozoa "Üç-lobed heyvan" tri-radial simmetriya nümayiş orqanizmlərin bir sönmüş taxon edir. müasir həyat formaları Kembri partlayışı əvvəl - trilobitlərdir of Fossils Late Edia ...

G nöqtəsi

G nöqtəsi - Qadınlarda göbəyin aşağı hissəsi hesab edilən G- nöqtəsi ən ehtiraslı yeridir. Alman həkim Ernst Qrefenberqin araşdırmasına görə, bu hissə beyinlə əlaqədardır. Oranı astaca sığallamaq sinirləri sakitləşdirir, beynə siqnal göndəririr. ...

LGBT

LGBT və ya GLBT - Lezbiyan, Gey, Biseksual və Transseksual sözlərindən yaranmış abreviatüra. 1990-cı illərdə LGB abreviatürasından sonra ortaya çıxmışdır.Bir çox aktivist, "gey topluluğu"nun əskik bir tanıtma olduğunu düşünərək birliyi LGBT adlan ...

Libido

Libido - Ziqmund Freydin psixoanalizində anlayış. Seksual ehtirası və cinsi instinkti nəzərdə tutur. Bu termin seksuallığın müxtəlif təzahürlərini təsvir etmək üçün işlənir. Freyd libidonu Əflatunun Erosu ilə eyniləşdirirdi və onu "vurğunluq" söz ...

Platonik sevgi

Platonik sevgi - müasir mənada cinsi əlaqəsi olmayan virtual və duyğusal sevgidir. Platonik sevgi termini öz adını qədim yunan filosofu Platondan götürür. Platon bu sevgi tərzini təsvir edən ilk şəxsdir. Bir kitabda simpozium dialoqu Platon sevgi ...

Uşaqlıq borusu

Uşaqlıq borusu silindrəbənzər uzun boru şəklində cüt üzvlərdən olub, uşaqlığın yan tərəfində, enli bağın yuxarı kənarında yerləşmişdir. Böyüklərdə uzunluğu 6 sm-dən 20 sm-dək olur. Sağ boru sol borudan bir qədər uzun olur. Uşaqlıq borusu iki hiss ...

İri Buynuzlu koronavirus

İri Buynuzlu koronavirus BCV və ya BCoV - Koronaviruslar ailəsinə məxsus virus. Bükülmüş, qapalı və RNT virusları ilə əhatələnmiş səthi var. İnfeksiya dana enteritinə və buzovlarda enzootik sətəlcəm kompleksinə səbəb olur. Yetkin İri Buynuzlulard ...

Daun sindromu

Bu sindrom 1866-cı ildən məlumdur. İngilis həkimi Lanqdan Daun xarakter xüsusiyyəti olan bu xəstəliyi bir qız uşağında müşahidə edib və onu "monqolizm" adlandırıb. Ancaq asiyalı alimlərin xəstəliyin "monqolizm" adlandırılmasına təpgisindən sonra ...

Ebola virusu

Ebola virusu - keçici Ebola hemorragik qızdırmasının səbəbi olan virus. Virus tər, qan, tüpürcək yolu ilə yayılır. Virusun qarşısını almaq üçün heç bir vaksin mövcud deyil. Xəstəliyin simptomları qızdırma, baş ağrısı, qusma və izhaldır. Bəzi insa ...

Göz xəstəlikləri

Görmə orqanı - Periferik görmə reseptoru - göz alması və onun əlavə aparatı, görmə yolları və baş beyinin görmə mərkəzindən ibarətdir. Göz alması - cüt orqanı olub, kəllənin göz yuvalarında - orbitalarda yer göz düzgün kürə formasında deyil. Saği ...

Haşimoto uru

Haşimoto uru ya autoimmun tireidit qalxanabənzər vəzin iltihabı, adətən uşaq yaşlarında təsadüf olunur, vəzin funksiyasının orta yaşlarında tam pozulması ilə nəticələnə bilir. Əksər hallarda qadınlarda təsadüf edilir. Müalicəsi müasir dövrümüzdə ...

Qarayara çöpü

Qarayara çöpü - elmi adı Bacillus anthracis olan qrammüsbət, sporlu bakteriya. Qarayara xəstəliyinin törədicisidir. İnsanda qarayara xəstəliyi törədən mikrobun kulturası Robert Kox tərəfindən 1877 ci ildə əldə edilmişdir. Qarayaranın lat. Bacillu ...

Lyambliyoz

Çirkli sulardan istifadə хüsusilə uşaqlar arasında lyambliyozun geniş yayılmasına gətirib çıхarıb. Tərəvəzlər də əsas parazit keçiriciləridir. Bu zaman qəbul olunan qida vasitəsilə parazit lyamblya qurdları orqanizmə daxil olur. Lyambliyoz uşaqla ...

Təbii çiçək

Təbii çiçək - ağır yoluxucu xəstəlik. İnsanlar təkcə bilavasitə əlaqə nəticəsində deyil, həmçinin üçüncü şəxslər tərəfindən də yoluxa bilərlər. Toz vasitəsilə yoluxma binaların içərisində də yayıla bilər. Çiçək törədicisi inkubasiya dövründən son ...

Vəba

Vəba - Vibrio cholerae adlı bakteriyanın səbəb olduğu nazik bağırsağın infeksion xəstəliyidir. Bağırsaq infeksiyası, sərt və şiddətli ishal ilə müşahidə edilir. Bu xəstəlik üçün güclü zəhərlənmə, qusma, ishal, orqanizmin kəskin susuzlaşması və na ...

Rəşad Abaszadə

Rəşad Qabil oğlu Abaszadə 7 mart 1982 – ci ildə Bakı şəhərində, ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1999 – cu ildə, Bakı şəhəri, İftixar Tağıyev adına 26 saylı orta məktəbini, 2003 – cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakultəsinin" Fiziki e ...

Adil Abdullayev

Abdullayev Adil Polad oğlu 30 mart 1969-cu ildə Ağstafa rayonunun Poylu kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Bakı Dövlət Universiteti Fizika fakültəsini bitirib. AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun baş elmi işçisi, dose ...

Bəxtiyar Nəcəfov

Nəcəfov Bəxtiyar Ağaqulu oğlu 6 iyun 1960-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Sisian rayonu Ağudi kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1977-ci ildə orta məktəbi, 1982-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini" Atom və molekul ...

Cavad Salamov

Pyatov-Salamov metodu kullanılarak ağır, orta ve hafif kütleli çekirdeklerde Gamow-Teller etkileşmesinin öz uyumlu bir şekilde incelenmesi ve bu metodun çift beta bozunumu nükleer matris elemanı hesaplarına uygulanması, 01/04/2005

Qorxmaz Quliyev

Qorxmaz Həsi oğlu Quliyev - Azərbaycan ədəbiyyatı tarixçisi, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Dövlət Dillər İnstitutunun rektoru.

Qüdrət Əbdülsəlimzadə

Qüdrət Əbdülsəlimzadə - tanınmış alim, professor. Qüdrət Əbdülsəlimzadə 1990-cı ildə 20 Yanvar şəhidlərinin dəfn komissiyasının sədri olmuşdur. 1992-1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Əmlak Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. O ...

Möhsün Nağısoylu

Nağısoylu Möhsün Zellabdin oğlu ; doğum tarixi: 1 sentyabr 1946, Naxçıvan MR, Şərur rayonu, Xok kəndi) - Azərbaycan alimi, Filologiya elmləri doktoru, Professor, Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, AMEA-nın həqiqi ...

Linneyin həvariləri

Linneyin həvariləri - böyük İsveç alimi Karl Linneyin dünyanın müxtəlif yerlərinə səyahətlər edən və bitkilərin toxumlarını, zooloji nümunələr yığan şagirdlərinə verilən addır. Bu səyahətlərin bəzilərinin planı Linneyin özü tərəfindən və ya onun ...

Parker Solar Probe

Parker Solar Probe - ABŞ-ın Milli Aeronavtika və Kosmik Fəzanın Tədqiqi Agentliyi" Parker Solar Probe ” peykini Günəşə göndərib. Florida ştatının Kanaverel kosmodromundan yüksək elliptik orbitə çıxarılan peyk amerikalı məşhur astrofizik Yucin Par ...

Eskalator

Eskalator, Hərəkətli pilləkən – adamları bir sәviyyәdәn digәrinә keçirmәk üçün hәrәkәt edәn pillәkәnşәkilli qaldırıcı nәqliyyat qurğusu. Binanın mərtəbələri arasında insanların daşınması üçün konveyer nəqliyyat cihazı.

Qaz kamerası

Qaz kamerası edamın icra üçün istifadə olunan bir üsuldur. Bağlı bir otaqdan və içinə qoyulmuş zəhərli və ya asfiksiyalı qazlardan ibarətdir. Bu otaq üçün ən çox istifadə olunan qaz hidrogen siyaniddir; karbon qazı və karbonmonoksit də istifadə e ...

Lisp

Lisp - proqramlaşdırma dili 1958-ci ildə yaradılmışdır. Lisp, ikinci qədim yüksək səviyyəli dildir. Fortran kimi Lispdə də yarandığı gündən bugünə kimi bir çox dəyişikliklər edilmişdir. Lisp adı – Li st Pr ocessing sözlərindən götürülmüşdür.