ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 229

Kürmez xan

Kürmez Xan - türk və altay mifologiyasında ruhlar ilahı. Körmöz Xan və ya Kürmes Xan da deyilir. Yeraltındakı ruhların lideridir. Maniheizm sonrası Hörmüzd ilə əlaqəli olaraq görülmüşlər. Monqol mifologiyasında Xormosta ya da Qormosta, Türk mifol ...

Qal xan

Qal Xan - türk, monqol və altay mifologiyasında atəş ilahı. Atəşin və ocağın davamlılığını təmin edir. Al/Hal inancı ilə əlaqəlidir. Monqol mənşəli bir anlayışdır. Türklərdəki Al Ananın qarşılığı olaraq düşünülə bilər. Təhlükəli və zaman-zaman hi ...

Qara qızlar

Qara qızlar - türk və altay mifologiyasında şər ilahələri. Qaragızlar və ya Karakızlar da deyilir. Erlik Xanın qızlarıdırlar. Adları naməlumdur. Mənbəyi, quru, çılpaq, sürüşkən bir yerdə yaşayarlar. Vaxtlarını əylənərək keçirirlər. Göyə çıxan sam ...

Qara oğlanlar

Qara oğlanlar - türk və altay mifologiyasında şər tanrıları. Qara ərlər də deyilir. Erlik Xanın oğullarıdırlar. Ədədləri doqquzdur. Monqolların "Doqquz Qana Susamış Tanrı"ları ilə bənzərlik göstərir. İnsanlara pisliklər gətirən qara fırtınalar əs ...

Qaraquş xan

Qaraquş Xan - türk və altay mifologiyasında quşlar tanrısı. Karaguş və ya Harahus olaraq da xatırlanır. Karağuş şəklində də deyilər. Quşlara hökm edər. Tanrı Ülgənin oğludur.

Qarluq

Qarluq Xan - türk və altay mifologiyasında duman ilahı. Qarlık olaraq da bilinər. Ülgene qurbanların ruhlarını çatdırar. İnsanların həyatlarını yoxlayır, bir dəyişiklik olduqda Ülgene bildirir. İşarəsi dumandır. Yandırılan qurbanlardan çıxan tüst ...

Qatay

Qatay Xan - türk və altay mifologiyasında zəlzələ ilahı. Qaday və ya Kıtay olaraq da deyilir. Dəmirçi ilahı olaraq da görünür. 40 buynuzlu boğasıyla zəlzələ meydana gətirir. Bu öküz qəzəblənib əsəbiləşdiyini ayaqlarını yerə sürtməyə başlayır belə ...

Qış xan

Qış Xan - türk və altay mifologiyasında qış ilahı. Gış Xan da deyilir. Qış mövsümünün tanrısıdır. Bu mövsümü nizamlar və vaxtında başlayıb dövründə sona çatmasını təmin edir. Qışda olacaq hadisələri təyin edir. Daha çox yakutlar arasında inanılan ...

Qızağan

Qızağan Xan - türk və altay mifologiyasında döyüş tanrısı. Kızığan da deyilir. Göyün doqquzuncu qatında yaşayır. Kayra Xanın oğludur. Çox qüvvətlidir. Orduları idarə etməkdə, döyüşləri qazanmaqda, düşməni yenmekte komandirlərə köməkçi olar. Qırmı ...

Qoça xan

Qoça Xan - türk və altay mifologiyasında bərəkət ilahı. Qosa Xan da deyilir. Özü adına yazda "Qoçaqan/Qoçıqan" adlı bərəkət mərasimi təşkil edilir. Şor türklərində isə bu mərasimin payızda edilən əks olunmasının adı "Paktıqan" olaraq iştirak edər ...

Qorosun xan

Qorosun xan - türk və altay mifologiyasında "çiçək xəstəliyi" ilahı. Bir növ tibb tanrısı olaraq qəbul edilir. Qoroğsun və ya Qoroson da deyilir. Akbuğanın əmri altındadır və onun köməkçilərindən biri olaraq görünür. Xəstəlikləri yaxşılaşdırar. T ...

Malaxay

Malaxay - türk və altay mifologiyasında cəza tanrısıdır. Mankalay və ya Mangalay olaraq da tanınır. Yakutların inancında, yeraltı aləmində günahkar insanların cəzalarını tərtib edən tanrılardan biridir. Adı süvari, atlı mənaları daşıyır.

Mayqıl

Mayqıl Ana - türk, yakut və altay mifologiyasında Su Tanrıçası. Altayların və Yakutların Tengricilik inanclarında qoruyucu tanrıçalarındandır. Yer üzündəki sulardan məsuldur.

Onqon xan

Onqon Xan - türk və altay mifologiyasında bərəkət ilahı. Bolluq və bərəkətin qaynağıdır. Qıtlıqları aradan qaldırar. Əkinlərin bərəkətli olmasını təmin edər. Onun istəyilə başaklar birə doqquz verirlər. Onqon sözünün türk dilində geniş şəkildə is ...

Sarxan

Sarxan - türk, altay və macar mifologiyasında əjdaha ilahı. Sarhan şəklində də deyilir. Sarıqan Xan, Sarıxan və ya Sarıq Xan olaraq da bilinər. Əjdahaları idarə edər. Əlində mis bir dəyənəklə yeraltının doqquzuncu qatında yaşayır. Macar mifologiy ...

Saya xan

Saya Xan - türk, yakut və altay mifologiyasında sürü ilahı. Çaya Xan və ya Taya Xan olaraq da bilinər. Moğollar Zaya Xan və ya Yaya Xan deyərlər. Sürünü hər cür bəladan və pislikdən qoruyar. Mal və heyvanları gözləyib, güdər. Bu tanrıya bağlı Zay ...

Sehen xan

Sehen xan - türk, monqol və altay mifologiyasında müdriklik ilahı. Müdrikliyi və öyrətməyi təmsil edir. İnsanlara nəsihət edər verər və keçmişdə yaşanan hadisələri izah edir.

Soxan

So/Sog kökündən törəmişdir. Soyuqluq, görməzlik bildirən bir köktür. Soğmak feli, məğlub etmək və üzmək mənaları ehtiva edir. Soyuq sözüylə də əlaqədardır.

Suluqun

Suluqun Xan - türk və altay mifologiyasında yeraltı padşahı. Sülükün Xan olaraq da bilinər. İlk insanın oğlu kimi qəbul edilir. Ruhu yeraltına gedib oradakı dənizi idarə etməyə başlamışdır. Sular altındakı səltənətə hökm edər. Saysız sürüsü vardı ...

Suyla

Suyla – türk və altay mifologiyasında qədər ilahı. Su ilə günəş və ayın işığından yaradılmışdır. At gözlü, qartal dimdikli, eşşək qulaqlı və ilan saçlıdır. Toğurtka quşu ongunudur. Bu quş Tanrının elçisi olaraq qəbul edilir. Ülgene qurbanların ru ...

Telgəy

Telgəy xanım - türk, monqol, buryat və altay mifologiyasında kainat tanrıçası. Teləkəy də deyilir. Bütün kainatı əhatə edər və tarazlıq içində olmasını təmin edir. Harada yaşadığı bilinə bilməz. Əslində hər şey odur. Bir mənada "varlığın birliyi" ...

Təmir xan

Yumru saç hörgüsü vardır. Yağrını kürək sümüyü dəmirdendir. Dəmir mədənlerini, dəmirçi ocaqlarını və dəmirçiləri qoruyar. "Axacaq qanı yox, çıxacaq canı yox" deyə izah edilər. Temür Xan dəmirçiləri insanlara xidmət etsin deyə göndərmişdir. Ağ dəm ...

Təmmuz

Təmmuz Xan - türk, şumer və altay mifologiyasında bərəkət ilahı. Tamız Xan kimi də deyilir. Şumer mənşəlidir. Türk coğrafiyasının böyük qisimində adı yaz aylarından birinə verilir ; Temmuz, Tamız, Tamıs kimi. Çox vaxt Ahır heyvanlarının və ya çob ...

Ud Ata

Ud Ata - türk, monqol və altay mifologiyasında Buğa Tanrı. Uy Ata və ya Ut Ata da deyilir. Buğa Ata təbiri də istifadə edilər. Moğollar Buh Ecege deyərlər. Öküzləri qoruyar. Gücü təmsil edir. Bəzi türk tayfaları, soylarının buğadan törədiyine ina ...

Usan

Usan Xan - türk, monqol və altay mifologiyasında su ilahı. Uhan Xan da deyilir. Yer üzündəki suları və su qaynaqlarını, bulaqları, mənbələri qoruyur. Suların bollaşmasını təmin edər. Qalxanı sudandır. Getdiyi yerlərdən sular fışqırar. Rəngi qırmı ...

Utqaçı

Utqaçı Xan - türk və altay mifologiyasında qurban ilahı. Utkuçı da deyilir. Qurbanları Ülgenə çatdırar. Səmada yaşayır. Ülgene ən yaxın tanrıdır. Şamanlar trans halındaykən gətirdiyi qurbanı alaraq Ülgenə aparar. Çünki şaman ən çox Altınqazıx uld ...

Üren

Üren Xan - türk və altay mifologiyasında hasat ilahı. Məhsulların bərəkətli olmasını təmin edir. Hasat mövsümündə əkinlərin harman edilməsində mülkiyyətçilərə asanlıq və güc verir. Harman alətlərinin İyelerini o göndərir.

Yayıx

Yayıx - türk mifologiyasında çay tanrısı. Digər adları Yayık Xan, Yayuk Xan, Cayık və ya Tayıq dır. Bulaq və göllərə görə məsuliyyət daşıyır. 17 çayın qovuşduğu yerdə yaşayır. Çaylara, küləklərə və sulara hökm edər. Qamçısı şimşəkdir. Böyük tufan ...

Zarlıx

Zarlıx - türk mifologiyasında ədalət ilahəsi. Zarlıq Xanım və ya Yarlık Xanım olaraq xatırlanar. Hakimləri qoruyur. Zarlık xanım 17 böyük səma məhkəməsinin ən alisində iştirak edir. Türk-monqol mədəniyyətində ədalət və mühakimə çox əhəmiyyətli bi ...

Tanrıların sevgisi

Tanrıların sevgisi - Bolonyalı İntibah dövrü rəssamı Annibale Karraççi və onun studiyası tərəfindən, hazırda Romadakı Fransa səfirliyinin yerləşdiyi Farnezi sarayının Farneze qalereyasında yaradılmış monumental freskolar silsiləsidir. Freskolar t ...

Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsi

Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsi - Bakı Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri. 1992/93-cü tədris ilində Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi, Bakı Dövlət Universiteti və Türkiyə Dəyanət Vəqfi arasında bağlanmış müqavilə ə ...

Nəsrlə yazılmış Milad nəğməsi

Nəsrlə yazılmış Milad nəğməsi: Ruhlarla Yul hekayəsi - Çarlz Dikkens tərəfindən yazılmış və daha çox "Milad nəğməsi" adıyla tanınan povest-nağıldır. Əsər ilk dəfə 1843-cü ildə Con Liçin orijinal illüstrasiyaları ilə Londonun "Chapman & Hall" nəşr ...

Xaçlar dağı

Xaçlar dağı - Litvanın Şaulyay şəhərinin yaxınlığında qeyri-adi məkan. Litvanın Şaulyay şəhərinin yaxınlığında yerləşir. Şəhərdən 12 kilometr aralıda olan "Xaçlar dağı" adlanan təpədə müxtəlif ölçü və formada 100 min xaç var. XIV əsrdə xaçların t ...

Saturn Məbədi

Saturn məbədi Saturn tanrısına ibadət edilən yer eramızdan əvvəl 497-ci ildə ilk dəfə məbəd olaraq istifadə edilməyə başlanmışdır. Lakin, qədim yazıçıların çoxu bu fikirlə razı deyil.

Böyük sinaqoq (Tbilisi)

Böyük sinaqoq, Sefard sinaqoqu və ya Ahalsıx yəhudilərinin sinaqoqu – – Tbilisi yəhudi icmasının əsas ibadət məbədidir. Sinaqoq Qədim şəhər rayonunda, Kote Abxazi küç. 45-47 ünvanında, Yerusəlim meydanınn qarşısında yerləşir.

Tbilisi atəşgahı

Tbilisi atəşgahı – Tbilisi şəhərinin Qədim şəhər ərazisindəki Kldisubani məhəlləsində, Qomi küçəsi, 3 ünvanında yerləşən qədim dini ibadətgah. 2017-ci ildə məbəd milli əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır. Bütün dünyada ən şimalda yerləşə ...

Avropa Birliyi-Azərbaycan əlaqələri

24 yanvar 1992-ci ildə Azərbaycan Parlamenti "Xüsusi dəvət edilmiş qonaq" statusu almaq üçün Avropa Şurasına müraciət etmişdir. 3 fevral 1995-ci ildə AŞPA bürosu 1994-cü ildə qəbul edilmiş və üç Cənubi Qafqaz dövlətlərinin Avropa Şurasına üzv qəb ...

Avropa Mərkəzi Banklar Sistemi

Avropa Mərkəzi Banklar Sistemi və ya qısaca AMBS - Avropa Birliyinin üzvü olan 27 ölkənin milli mərkəzi banklarını və Avropa Mərkəzi Bankını özündə birləşdirən və maliyyə tənzimlənməsi səlahiyyətini həyata keçirən üst qurum.

Çıraqov və başqaları Ermənistana qarşı

Çıraqov və başqaları Ermənistana qarşı və ya Çıraqov və digərləri Ermənistana qarşı - Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 8-ci, 13-cü və 14-cü maddələrinin və Konvensiyaya dair 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinin pozuntusu haqqında Azərbaycan R ...

Pərinçək İsveçrəyə qarşı

Pərinçək İsveçrəyə qarşı - Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 10-cu maddəsinin pozuntusu haqqında Türkiyə vətəndaşı Doğu Pərinçəkin 10 iyun 2008-ci il tarixdə verilmiş iddiası üzrə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi tərəfindən 15 oktyabr 2015-ci ...

Avropa Sosial Xartiyası

Avropa Sosial Xartiyası - İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında 1950-ci il Avropa Konvensiyasında əks olunmuş vətəndaş və siyasi hüquqların təbii davamı və qarşılığı olan sosial və iqtisadi hüquqların qorunmasını təmin edən, ...

Avropa Yerli Özünüidarəetmə Xartiyası

Avropa Yerli Özünüidarəetmə Xartiyası - 1985-ci ildə Avropa Şurasının Yerli və Regional Hakimiyyətlər Konqresi tərəfindən qəbul edilmiş və yerli hökumətlərin fəaliyyətinin əsas prinsiplərini müəyyənləşdirən ən vacib çoxtərəfli sənəddir.

Biologiya və Tibbin Nailiyyətlərinin Tətbiqi ilə Əlaqədar İnsan Hüququ və Ləyaqətinin Müdafiəsi haqqında Konvensiya

Biologiya və Tibbin Nailiyyətlərinin Tətbiqi ilə Əlaqədar İnsan Hüququ və Ləyaqətinin Müdafiəsi haqqında Konvensiya - bioetika və tibbi tədqiqatlar sahəsində hüquqi münasibətləri tənzimləyən, beynəlxalq səviyyədə yeganə hüquqi məcburi sənəd olan ...

İstanbul Konvensiyası

Avropa Şurasının Qadınlara qarşı zorakılığın və məişət zorakılığının qarşısının alınması və onlarla mübarizə haqqında Konvensiyası və ya daha çox tanınan adı ilə İstanbul Konvensiyası - Avropa Şurasının qadınlara qarşı şiddətə və məişət zorakılığ ...

İşgəncə və Qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftar və ya cəzanın qarşısının alınması üzrə Avropa Konvensiyası

İşgəncə və Qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftar və ya cəzanın qarşısının alınması üzrə Avropa Konvensiyası - 1987-ci ildə qəbul edilmiş və 1989-cu ildə yeddi ölkə tərəfindən təsdiqləndikdən sonra qüvvəyə minən Avropa Şurası konvensiyası. 1 ...

Uşaqların cinsi istismardan və cinsi zorakılıqdan müdafiəsi haqqında Avropa Şurasının Konvensiyası

Uşaqların cinsi istismardan və cinsi zorakılıqdan müdafiəsi haqqında Avropa Şurasının Konvensiyası - uşaqların cinsi istismarını cinayət hesab edən hər hansı bir ölkənin imza üçün Avropa Şurası tərəfindən təklif olunan beynəlxalq bir müqavilə. Ev ...

Vergi məsələləri üzrə qarşılıqlı inzibati yardım haqqında konvensiya

Vergi məsələləri üzrə qarşılıqlı inzibati yardım haqqında konvensiya - İƏİT və Avropa Şurası tərəfindən birgə hazırlanmış və 25 yanvar 1988-ci ildə imzalanması üçün açıq olan TIEA tərəfləri arasındakı nəticəni təşviq edən beynəlxalq müqavilə. 27 ...

Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası

Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası - 1997-ci ildə qəbul edilmiş və 2000-ci ildə qüvvəyə minmiş Avropa Şurası konvensiyası. Vətəndaşlığın əldə edilməsi, itirilməsi və bərpası üçün şərtləri və prosedurları, dövlətlərin varisliyi və ya çoxlu v ...

Cenevrə konvensiyaları

1949-cu ildə İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən konfransda dörd Cenevrə Konvensiyası qəbul edilmişdir: Müharibə zamanı mülki şəxslərin müdafiəsi haqqında. Hərbi əsirlərlə rəftar haqqında, Dənizdəki silahlı qüvvələrdə yaralıların, xəstələrin v ...

Ticarət bloku

Ticarət bloku - blok üzvləri üçün ticarət maneələrini endirən və ya aradan qaldıran bir qrup ölkə. Ticarət bloku yaratmaq üçün ölkələr beynəlxalq müqavilələr bağlayırlar. İqtisadi inteqrasiyanın müxtəlif dərəcələrindəki ticarət blokları mövcuddur ...