ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 340

Aliqarx hərəkatı

Aliqarx Hərəkatı - XIX əsrin son onilliklərində Britaniya Hindistanının müsəlman əhalisi üçün müasir bir təhsil sisteminin qurulmasına təkan verildi. Hərəkatın adı, əsasını və mənşəyini Şimali Hindistanın Aliqarx şəhərində və xüsusilə 1875-ci ild ...

Pakistan gömrük bəyannaməsi

Pakistan Bəyannaməsi - Adlı kitabça Çaudhri Rəhmət Əli tərəfindən yazılmış və çap edilmiş, 28 yanvar 1933-cü ildə Pakstan sözü ilk dəfə istifadə olunmuşdu və 1932-ci ildə isə Üçüncü Dəyirmi Masa konfransının nümayəndələrinə yayılmışdı.

2017 Belarus etirazları

2017 Belarus etirazları - Prezident Aleksandr Lukaşenkoya qarşı 2017-ci il fevralın sonlarında başlayan bir sıra küçə etirazları. Etirazçılar Belarusdakı işsizlərdən vergi alınmasına görə səfərbər oldular. Nümayişlər və yürüşlər bir anda ölkənin ...

Araukanlar

Araukanlar və ya Mapuçe özlərini hərfi mənası "torpağın adamları" olan mapuche adlandırırlar - Çilidə və Argentinada yaşayan hindu xalqı. Müxtəlif hesablamalara görə sayları 1.5 milyon 1.3 milyon Çilidə və 200 min Argentinada nəfərdir. Təcrid olu ...

Tandı Uranhay

Tandı Uranhay – Tuvanın 1914-1921-ci illər aralığında Rusiya imperiyasının himayəsinə qədər adlandırılmış bölgə adı. Tandı Uranhay 1912-ci ilə qədər Tsin sülaləsinin tabeliyində olmuşdur.

Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası

Ermənistan SSR - Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası. SSRİ-nin tərkibinə daxil olan 15 ittifaq ölkələrindən biri. 29 noyabr 1920-ci ildə təşkil olunmuşdur. SSRİ-nin qurulduğu ilkin dövrlərdə Zaqafqaziya SFSR-in tərkibində olub.

Ermənistan SSR-in himni

1944-1991-ci illərdə Ermənistanın himni. Sözləri Armenak Sarkisyanın, musiqisi Aram Xaçaturyanındır. ERMƏNİCƏ Սովետական ազատ աշխարհ Հայաստան, Բազում դարեր դաժան ճամփա դու անցար, Քաջ որդիք քո մաքառեցին քեզ համար, Որ դառնաս դու մայր հայրենիք հայութ ...

Erməni milli hərəkatı

Erməni milli hərəkatı - 1780-cı ildə Zeytun üsyanı ilə başlamışdır. Hərəkatın əsas məqsədi, silah və terror gücü ilə dənizdən-dənizə Böyük Ermənistan adlı dövlət yaratmaq olmuşdur. Qara dənizi, Aralıq dənizi və Xəzər dənizinə çıxış əldə edilməyən ...

Baktriya qızılı

Baktriya qızılı - Əfqanıstanın Tillya-Təpə şəhəri yaxınlığında 1978-ci ildə tapılmış qızıl əşyalar. Qızıl əşyalar e.ə. I əsrdə dəfn edilmiş kuşan çarlarının qəbrlərində tapılıb. Qazıntını sovet-əfqan arxeloji ekspedisiya həyata keçirmiş. Qazıntıl ...

Bastiliyanın alınması

Fransada XVIII əsrin sonu Kralın ikiüzlü siyasəti və Parisin çörəklə təchizatının kəskin pisləşməsi cəmiyyətdə gərginliyin artmasına səbəb olur. Parlamenti dəstəkləyən əhalinin gözünə hər yanda "aristokrat sui-qəsdi" görünməyə başlayır, şəhərə şa ...

Leonti Mroveli

Buntürklərin qədim tarixindən xəbər verən Leonti Mrovelinin "Kartlis çarının həyatı" əsərində oxuyuruq: "Buntürklər qıpçaqlar adlandırdığımız bütpərəst qəbilələridir. Onlar Msxeta ətrafında qədimdən yer seçərək onu tikmiş, güclü istehkama çevirmi ...

Ağlağan

Ağlağan- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında və İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında dağ adı. Bozabdal dağ silsiləsinin zirvələrindən birinin adıdır. Loru və Pəmbək bölgələrini ayıran dağdır. hünd.2992m. İlk dəfə "Kitabi-Dədə Qorqud" ...

Akuta

Akuta - Tiflis quberniyasının Axalsix qəzasında dağ adı. Türk dillərində aq və ut azərbaycanca ot sözlərindən ibarətdir. XIX əsrdə Qars əyalətinin Oltin dairəsində Aqut-Kom kənd və yayla adı, Aqutir, Azərbaycanda Şəki rayonunda Oxut Aqut adından ...

Alaciki

Alacik- Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında kənd adı. XIX əsrin ortalarında Gürcüstanda rusca yazılışında "Çixeki" kənd icması vardı və bu icmaya Atan, Haqnəzər, Çik, Loru, Seyidbağlı və b. kəndlər daxil idi. Bu kəndlərin əhalisi XIX əsrin bi ...

Alqet

Alqet hidroniminin adı Trialeti mahalında qədim gürcü mənbələrində çəkilir. Alqet - Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında dağ adı. Suxumi dairəsində Alqat kənd və Şimali Qafqazda Ter əyalətinin Nazran dairəsində Alqet kənd adları ilə mənaca eyn ...

Aradeti

Aradeti- Tiflis quberniyasının Qori qəzasında indi Kareli rayonunda kənd adı. XIV əsr tarixçisi Rəşidəddin yazır ki, monqol işğallarında Oyrat adlı türk tayfası da iştirak etmişdir. Tədqiqat göstərmişdir ki, bu tayfanın adı Azərbaycanda Birinci A ...

Arali

Arali - Tiflis quberniyasının Axalsix qəzasında indi Adıgün rayonunda kənd adı. Axısqa türklərindən ibarət əhalisi 1944-cü ildə deportasiya olunmuşdur.Azərbaycanda Ərəş qəzasında Aral kənd, Şimali Qafqazda Kaytak-Tabasaran dairəsində Arallar - Gö ...

Atatəpə

Atatəpə - Tiflis əyalətinin Pətək nahiyəsində indi Borçalı bölgəsində kənd adı. Ordakı Adatəpə dağının adındandır. Azərbaycanın Samux mahalında Adabaş və İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Adatəpə, dağ adları ilə eynidir. Digər adı Ardan ...

Bateti

Bateti- Tiflis quberniyasının Qori qəzasında kənd adı. Şimali Qafqazda Ter əyalətinin Xasav-Yurt dairəsində Bat-Yurd, həmin əyalətin Kızıl-Yar dairəsində Bada-Yurd yenə orada, Yelizavetpol Gəncə quberniyasında Badakənd, Badaçay, Lənkəran-Astara b ...

Bazarxevi

Bazarxevi - Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında kənd adı. "Bazar" etnonimindən və gürcücə xevi "dərə" sözündəndir. Gürcüstanda Bazari yaşayış məntəqə 1392-ci ildə çəkilmişdir. Qıpçaq mənşəli Basar tayfasının adındandır. Qırqızlarda Bazar, qara ...

Birili

Birili- Tiflis quberniyasının Qori qəzasında kənd adı. İndi Brili şəklində Xaşur, Sxinvali və Şuaxevi rayonlarında üç kənd adıdır. İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında Birəli, Batum əyalətində Artvin dairəsində Brili, Şimali Qafqazda Vladiqafqa ...

Siqnax

Siqnax- Tiflis quberniyasının qəzalarından birinin adı.İndi Siqnax rayonu və onun mərkəzinin adıdır.Mirzə Camal Cavanşir XVIII əsr "Sığnaq qalası kimi qeyd etmişdir.Qarabağın Gülüstan mahalında da bir kəndin Sığnaq adlandığı göstərilmişdir.Qaraba ...

Turisxevi

Turisxevi- Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında çay adı.Şimali Qafqazda Ter əyalətinin Veden dairəsində Turlu-Yurt adı ilə eynidir.Tur etnonimindən və gürcücə xevi "dərə" sözlərindən ibarət olmaqla "Turların dərəsi vadisi mənasındadır.Erkən ort ...

Mahabharata

Mahabharata qədim Hindistanın Sanskrit dilində yazılmış iki əsas eposundan biridir. Digər dastan isə "Ramayana" dır. Kurukşetra müharibəsi, həmçinin Kauravas və Pandava şahzadələrinin talelərindən bəhs edən epik hekayələrlə yanaşı, Mahabharatada" ...

Ramayana

Sanskrit dilində yazılmış bu qədim hind epik eposun müəllifi əfsanəvi şair Valmiki hesab olunur. Ehtimal ki, epos təqribən e.ə. IV əsrdə Şərqi Hindistanda yaranmışdır. Orta əsrlərdə vişnuizmin hinduizmin bir növü müqəddəs kitablarından idi. Raman ...

Zikkurat

Zikkurat - Mesopotamiyada Şumer memarlığına xas olan 3, 5, 7 mərtəbəli pilləli məbəd. Zikkuratın yuxarı pilləsində kiçik ibadətgah yerləşirdi. Zikkuratdan səma cisimlərini müşahidə etmək üçün rəsədxana kimi də istifadə edirdilər. Mesopotamiyada ö ...

Bağdad tarixi

991-ci ildə əsrlərdə xəlifə Əl-Qadirin taxta çıxmasından 1092-ci ildə Məlikşahın vəfatına qədər islam tarixi, həm dini, eyni zamanda siyasi mənada "keçid tarixi" kimi səciyələnə bilər. Xilafətin paytaxtında, davamını gur kütləvi toqquşmalarda və ...

Orlat oymağı

Orlat oymağının bir qismi Şəki ətrafında məskunlaşmışdı. Bu oymağın sayılan əmirlərindən Seyid Əli Orlat Şəki hakimi olmuşdu. O Əlincə qalası ətrafında Əmir Teymurun ordusuna qarşı vuruşmuşdur. 1387-ci ildə Seyid Əli Orlat öldürüldü. Onun yerinə ...

Tarix-i Şeyx Üveys

Tarix-i Şeyx Üveys - XIV əsrin Azərbaycan tarixçisi Əbu Bəkr əl-Qütbi əl-Əhərinin ümumtarix əsəri Cəlairi sultanı Şeyx Üveysə həsr olunmuşdur. Fars dilində yazılmış bu əsərin 1304-1359-cu illərdə baş vermiş hadisələrə həsr olunmuş qismi Azərbayca ...

Speyşer düşərgəsi qətliamı

Speyşer düşərgəsi qətliamı - 12 iyun 2014-cü ildə İŞİD dəstələrinin Tikritdə yerləşən Speyşer düşərgəsi aviabazasına hücum edib 1.566 şiə iraqlı kursantı öldürməsi. Hücumun baş verdiyi vaxtda aviabazada 4.000–11.000 arası silahsız kursant var idi ...

Şumer

Şumer – e.ə. VI minillikdən başlayaraq cənubi İkiçayarasında mövcud olmuş ən qədim insan sivilizasiyası. Bu sivilizasiyanın yaranması və çiçəklənməsində, əhalinin sosial-mənəvi həyatında və həyat tərzinin formalaşmasında təbiətin təsiri, əsas da ...

Mesopotamiya dini

Mesopotamiya dini qədim zamanlardan Xristian və İslam dövrünün başlanmasına qədər Yaxın Şərq reqionunda yayılan dini inaclardır. Bu inanclar o zaman orada yaşayan bütün xalqlar arasında yayılmışdır. Bu inancların mənşəyi Şumerdən gəlir. Sonra onl ...

Mesopotamiya tanrılarının siyahısı

Mesopotamiya tanrıları - qədim Mesopotamiya xalqlarının ibadət etdiyi tanrıların, və fövqəltəbii mifik varlıqların siyahısıdır. Mesopotamiya inanclarında çoxlu tanrılar və fövqəltəbii mifik varlıqlar olmuşdur. Bu siyahıda onların bəziləri verilmi ...

Tahirilər

Xəlifə Harun-ər Rəşid öldükdən sonra Xilafətdə dövləti idarə sisteminə Tahirilər nəsli daxil oldu. Tahir ibn Hüseyn adlı birisi Xorasanın varlı əyanlarından idi. O, əslən Herat əyalətindən idi. Tahir Harun-ər Rəşidin oğlu Məmunun xilafətə hakimiy ...

Bayandur bəy

Bayandur bəyin haqqında məlumat dövr mənbələrində ya azdır, ya da demək olarki yoxdur. Bayandur bəy 1469-cu ildəki Mahmudabad döyüşünün, 1471-ci ildəki Ağqoyunluların Gürcüstan yürüşünün və 1473-cü ildəki Otluqbeli döyüşünün fəal iştirakçılardan ...

Cəvahirnamə

Cəvahirnamə - Məhəmməd ibn Mənşur tərəfindən yazılmış və adından da göründüyü kimi qiymətli daşlardan bəhs edən bu əsər Uzun Həsən və onun oğlu Sultan Xəlilə həsr olunmuşdur. Əsər iki fəsildən ibarətdir. Əsər sultanın mədh olunmasıyla başlayır. Ə ...

Tamğa

Tamğa - Ticarət və istehsal edilən sənətkarlıq malları satılarkən onların üzərinə qoyulan vergi olub, əsasən, pul ilə yığılırdı. Tamğa haqqının ağırlığına görə şəhərlərdə təsərrüfat həyatı pisləşir və ticarət tənəzzül edirdi. Bəzən müəyyən bir ye ...

Uzun Həsənin Qanunnaməsi

Uzun Həsənin Qanunnaməsi - XV yüzillikdə Azərbaycanın Ağqoyunlu dövlətinin başçısı Uzun Həsən tərəfindən tərtib edilmiş qanunvericilik aktı. Təkcə Azərbaycanda deyil, Uzun Həsənin hakimiyyəti altında olan bütün ərazilərdə qüvvədə olmuşdur. "Qanun ...

Atropatena

Atropatena, Adurbadaqan, Atropat Midiyası - Tarixi Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsində mövcüd olmuş qədim dövlət. Atropatenanın ərazisi indiki Güney Azərbaycan vilayətlərini, Azərbaycan Respublikasının bəzi ərazilərini və İranın bir hissəsini ...

Atropatena (satraplıq)

Makedoniyalı İsgəndərin yürüşü ərəfəsində Əhəmənilər imperiyasının tərkibində olan Qərbi Midiya satraplığı iqtisadi-sosial cəhətdən inkişaf etmiş əyalətlərdən biri idi. Əhəmənilərin sonuncu hökmdarı III Daranın hakimiyyəti e.ə.336-e.ə.330-cu illə ...

Atropatilər

Atropatilər - əsası e.ə. 321-ci ildə Atropatenanın birinci hökmdarı Atropat tərəfindən qoyulmuş hökmdar sülaləsi. Atropatilər sülaləsinin bütün hökmdarlarının adlarını bilmirik, belə ki, Atropatena heç də həmişə antik mənbələrin əhatə dairəsinə d ...

Azatlar

Azatlar - Sasanilər İmperiyasında, eləcə də Atropatenada mövcud olmuş sosial təbəqə. İran tarixçisi Səid Nəfisi azad məfhumunu belə izah edir: "Arilər İran ərazisinə gəldikdən sonra yerli türk əhalidən fərqlənmək üçün özlərini azat adlandırmışlar ...

Dastakert

Dastakert - Antik və Erkən orta əsrlərə aid torpaq mülkiyyəti forması. Bu növ torpaq mülkiyyəti Atropatena, Qafqaz Albaniyası, Parfiya, Sasanilər dövləti və sair dövlətlərdə olub. Əksər tarixçilər dastakert termininin izahını bu cür verirlər: Das ...

Şiz qalası

Şiz qalası və ya Gəncək qalası - İranın şimalında yerləşən Şiz şəhərinin müdafiə qalası. Atropatenanın Parfiya vassallığında olduğu dövrdə inşa edilmiş qala, Sasani şahlarının sifarişi ilə əsaslı bərpa edilmişdir.

Ultan qalası

Ultan qalası - Azərbaycan ərazisində qala-şəhər. Ultan qalası Muğan düzündə, Araz çayının cənub sahilində, Ərdəbil ostanının Ultan kəndindən qərbdə, dəniz səviyyəsindən 67-73 m yüksəklikdə yerləşir. Yerli əhalinin Ultan qalası adlandırdığı bu şəh ...

Zöhhak qalası

Zöhhak qalası – İranın Şərqi Azərbaycan ostanında, Marağa – Miyanə yolunun kənarında yerləşən antik və erkən orta əsrlər dövrünə aid qala-şəhər. İki təpədən və onların arasındakı çökəkdən ibarət olan Qaleye-Zöhhak qədim şəhər yeri şimaldan cənuba ...

İranda azərbaycanlıların etiraz aksiyaları (2015)

İranda azərbaycanlıların etiraz aksiyaları və ya "Fitilieh" verilişi qalmaqalı - İranın dövlət telekanalında yayımlanan "Fitilieh" verilişində azərbaycanlıları təhqir edən proqramdan sonra 9 noyabr 2015-ci il tarixindən İranda başlayan etiraz aks ...

Avşar xalçaları

Avşar xalçaları əsasən Urmiya ətrafında toxunur. Avşarların iqtisadi yaşamında qoyunçuluq təsərrüfatı ilə bağlı olan toxuculuq sahəsi də önəmli yеr tuturdu. Onların toxuculuq məhsullarından kilim, cеcim, кеçə, çadır, çuval, məfrəş, xurcun, hor, h ...

Əfşar İmperiyası

Əfşarlar dövləti - Səfəvilər dövləti dağıldıqdan sonra meydana gəldi. Nadir şah Əfşar dövlətin banisi oldu. II Təhmasib Nadir xanın nüfuzunun dövlətdə artdığını görüb öz nüfuzunu artırmak məqsədi ilə 1731-ci ildə Osmanlılara qarşı yürüşə keçdi. L ...

I Sam mirzə

I Sam Mirzə - Özünü Səfəvi şahı Sultan Hüseynin oğlu kimi qələmə verən yalançı şahzadə. 1743-cü Nadir şaha qarşı üsyan qaldıran I Sam Mirzə 50 minlik qoşunla Surxay xanın müşaiyətində Şirvanın mərkəzi olan Ağsu şəhərini zəbt etdi. Əhali onu rəğbə ...