ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 352

Oktavian Avqustun prinsipatı

Prinsipat - - yeni ərazi monarxiyası ilə ənənəvi respublika sistemi arasında kompromis. E.ə 30-cu illərdən sonra Oktavianın vəziyyəti çətin olaraq qalırdı. Onun qarşısında bir neçə məsələ dururdu: Roma cəmiyyətinin sabitləşdirilməsi, ənənələrə və ...

Plebsin patrisiatla mübarizəsi

E.ə 5 əsrdə Qədim Romanın iki əsas zümrəsi arasında baş verən mübarizə. Bu plebsin iqtisadi, ədliyyə və siyasi haqları uğrunda mübarizəsi idi. Patrisiat bu vəziyətdə öz haqlarını bölüşməmək məqsədi güdürdü, lakin o müəyyən kompromislərin qaçılmaz ...

Roma imperatorlarının siyahısı

Roma imperatorlarının siyahısı - Romanın ilk imperatoru Oktavian Avqust olmuşdur: Mark Antoni üzərində qələbədən və Misirdən qayıtdıqdan sonra, 13 yanvar e.ə. 27-ci ildə o, triumf qazandı və Senat qarşısında fövqəladə səlahiyyətlərindən istefa ve ...

Roma Respublikası

Roma Respublikası - e. ə. 509 - e. ə. 27-ci illərində Qədim Romada özündə demokratiya, oliqarxiya və monarxiya elementləri birləşdirən siyasi dövlət quruluşu. Respublika idarə forması üç dövrə bılünür: Sonrakı respublika e. ə. 133 - e. ə. 27 Klas ...

Roma vətəndaşlığı

Roma vətəndaşlığı - Qədim Romada, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş bütün hüquqlardan faydalana bilən yüksək sosial və hüquqi status. Qədim Roma qnunvericiliyində vətəndaşlıq daşıyıcısı kişi sayılıdı. Qadınlar vətəndaşlığa və mülkiyyətə sahib ols ...

S.P.Q.R.

S.P.Q.R. - Qədim Roma dövlətinin rəsmi adı. Latın abreviaturasıdır. Roma legionlarının bayraqlarında və Roma şəhərinin küçə və keçidlərində həkk olunmuşdu. Hal hazırda Roma şəhərinin gerbində bu yazılar mövcuddur. Risorcimento zamanında İtaliyan ...

Senat

Senat - Qədim Romada ali dövlət orqanlarından biri. Patrisi nəsillərinin ağsaqqalar şurası əsasında yaranmışdı ; çar yanında dövlət şurasından ibarət idi. Respublika dövründə plebeylərlə patrisilərin silki mübarizəsi e.ə. 5–3 əsrlər nəticəsində s ...

Senzor

Senzor - Qədim Romada e.ə. 443-cü ildə, əvvəl 5 il, sonralar 18 aya qədər, sonralar isə ömürlük müddətə təsis edilmiş vəzifə. Senzorlar keçmiş konsullardan seçilirdilər və heç kim vəzifəni ikinci dəfə tuta bilməzdi.

Titus Tatius

Qədim Roman miflərinə görə, Titus Tatius "Kures"dən olan Sabinlərin kralı və bir neçə il Romada ortaq hakimiyyətdə olmuşdur. Romanın ilk kralı Romulun hökmdarlıq dövründə, Tatius, baş verən Sabin qadınına qarşı olan zorakılığa cavab olaraq Romaya ...

Tribun

Hərbi tribun - Qədim Romada dövlət vəzifəsi, konsul səlahiyyətli magistrat. Bəzən onu konsulyar tribun da adlandırırdılar. Tribun vəzifəsinin yaradılması Qədim Romada plebslə patrisiatın mübarizəsi tarixinə gedir. Plebeylərin hüquqlarını qorumaq ...

Trimalxion

Trimalxio - Qədim Roma Satirikon romanından sonradan varlanmış və azad edilmiş qul olsa da kölə zövqlü, əqidə və ədəb-ərkanlı bir personaj. Trimalxio adı malaxio - yun. αηδής - murdar, mənfur və lat. tri - üçlü sözlərinin birləşməsindən yaranmış ...

Vestal bakirəsi

Vestal bakirəsi - Qədim Romada yüksək hörmət və ehtirama sahib ilahə Vesta rahibəsi. O, toxunulmaz sayılırdı. Buna görədə çoxları öz vəsiyyətnamələrini ona saxlamaq üçün etibar edirdilər. Vestal bakirəsinə qarşı hər hansı təhqir ölümlə cəzalandır ...

Koreya silahsızlaşdırılmış zonası

Koreya silahsızlaşdırılmış zonası - Şimali Koreya ilə Cənubi Koreya arasında yerləşən və Koreya yarımadasının iki hissəyə bölən 250 km uzunluğunda və 4 km enində sərhəd xətti. Zona koreya müharibəsindən sonra 1953-cü ildə Şimali Koreya, Çin və Bi ...

Panmuncom

Panmuncom Koreya müharibəsinin dayanması üçün 1953-cü ildə atəşkəs danışıqlarının aparıldığı yer olaraq Koreya Respublikasının Gyongido əyaləti Pacu şəhəri Cinsemyon Oyonqri, Koreya Xalq Demokratik Respublikasının inzibati bölgəsi olan Kesong şəh ...

Qırğızıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (1920-1925)

Qırğızıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası - Qazaxların RSFSR tərkibində milli muxtariyyət əldə etdikləri muxtar qurumdur Киргизская Автономная Социалистическая Советская Республика, Kirgizskaya Avtonomnaja Sotsialisticheskaya Sovetskaya Res ...

Reç Pospolita

Reç Pospolita - Polşa Krallığı Taxt-tacı və Böyük Litva Knyazlığı arasında 1569-cu ilin iyul ayında imzalanmış Lyublin uniyasına əsasən yaradılmış federativ dövlət. Torpaqlarının 1795-ci ildə Rusiya, Prussiya və Avstriya arasında bölünməsi ilə lə ...

Finikiyalılar

Finikiyalıların ərazisi əkinçilik və maldarlıq üçün əlverişli olmadığı üçün onların əsas məşğuliyyəti dənizçilik və dəniz ticarəti idi. E.ə. II minilliyin sonu - I minilliyin əvvəlində finikiyalılar Aralıq dənizində ağalıq edirdilər. Finikiyalıla ...

Macarıstan Xalq Respublikası (1949-1989)

İkinci dünya müharibəsi zamanı Macarıstan nasist blokunun tərəfində idi, onun qoşunları SSRİ-nin ərazisinin işğalında iştirak edirdilər. 1944 - 1945-ci illərdə macar qoşunları darmadağın edildi, onun ərazisi isə sovet qoşunları tərəfindən tutuldu ...

Əlmürabilər

Əlmürabilər, əl-Mürabilər - 150 ilə yaxın zaman ərzində Məğribin və İspaniyanın böyük hissəsinə hökmranlıq etmiş sülalə. Sonralar Əlmüvəhhidilər tərəfindən sıxışdılımışlar. Abdulla ibn Yasinin başçılığı ilə bərbər tayfalarının hərəkatı nəticəsind ...

Altıncı sülalə (Misir)

VI sülalə - Qədim Misirdə Qədim Padşahlıq dövrünə aid sülalə.Təxminən e.ə 2347-2216-ci illədə hakimiyyətdə olmuşlar.Bir çox tarixçilər VI sülalənin Qədim Padşahlıq dönəminin sonuncu sülaləsi olaraq qəbul edirlər.Lakin The Oxford History of Ancien ...

Misirdə ikinci padşahlıq dövrü

Misir tarixindəki İkinci sülaləyə aid məlum hökmdarlar. Qədim Misirin Birinci və İkinci sülalələri əsasən Misirin Erkən Sülalələr Dönəmi altında qruplanırlar. O tarixlərdə paytaxt Tinisdir. İkinci Sülalənin hökmdarlarının dönəmləri mübahisəlidir. ...

On altıncı sülalə (Misir)

XVI sülalə fironları mərkəzi Tebes şəhəri olmaqla Yuxari Misirdə hökmdarlıq edirdilər. Tədqiqatlar göstərir ki, XIII sülalədən bəri davam edən aclıq bu dövrdə də qalırdı. Bu hal ölkədə olan ağır sosial-iqtisadi vəziyyətlə bağlı idi. Bu dövrdə Mis ...

On beşinci sülalə (Misir)

XV və XVI sülalənin əsasını Ərəbistan yarımadasının Fələstin bölgəsində yaşayan hiksoslar qoymuşdular. Manefona görə hiksoslar Misirə hücum edərək Nil deltasını ələ keçirirlər e.ə. 1675-ci il. Hiksos hökmdarları firon titulunu götürərək Misirdə h ...

On yeddincı sülalə (Misir)

İkinci aralıq dövr xaosla xarakterikdir. Sosial-iqtisadi tənəzzül vahid, mərkəzləşdirilmiş dövlətin qurulmasına imkan vermirdi. Aşağı Misirə hiksoslar hakimlik edirdi. Nil deltası və axarı boyu yarı-müstəqil nomlar onlardan aslı vəziyyətdə idi. X ...

Məmlük dövləti

Məmlük dövləti – Misir, Suriya və Hicazda hökm sürən müsəlman türk dövləti. Misirdə Əyyubi ordusundakı türk əsilli əmirlər tərəfindən qurulan, dövrün tarixçilərinin türk dövləti olaraq adlandırdığı Məmlüklər, Bahrilər və Burcilər olmaqla 2 dövrə ...

Cəbəl-Barkal

Cəbəl-Barkal - Xartumdan təxminən 400 km şimalda, Sudanın Şimal əyalətindəki Kərimə şəhərində, Nil çayının böyük əyilməsində, Nubiya adlanan bölgədə yerləşən olduqca kiçik bir dağ. Dağın 98 m hündürlüyü, düz bir zirvəsi var və yəqin ki, ticarətçi ...

Yarlıq

Yarlıq - xanların verdiyi yazılı fərman. Yarlıqlar, əsasən, toxunulmazlıq və imtiyazlar haqqında fərmanlar idi. Payıza hökmdarın adından mandat kimi verilən üstü imzalı lövhəcik. Yol buraxılışı kimi istifadə olunan payızanın sahibi onun vasitəsil ...

Monqolustan Xalq Respublikası

İkinci dünya müharibəsi və onun nəticələri Monqolustanın tarixində iki önəmli cəhətdən böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bunlardan birincisi mövcud dövlət statusu-kvosunun saxlanılması və bu dövlətin dünya birliyi tərəfindən tanınması, ikincisi isə müha ...

Monteneqro Respublikası (1992-2006)

Monteneqro Respublikası - 1992-2006-cı illərdə mövcud olan Yuqoslaviya Federal Respublikasının və Serbiya və Monteneqro Dövlət Birliyinin üzvü. 3 iyun 2006-cı ildə Monteneqro rəhbərliyi, referendumun nəticələrinə əsasən müstəqilliyini elan edir. ...

Ozu qəsri

Ozu qəsri və ya Cizoqatake qəsri - Yaponiyanın Ehime prefekturasının Ozu şəhərində yerləşən qəsr. Qəsr 1331-ci ildə memar Utsunomiya Toyofusa tərəfindən tikilmişdir. 1888-ci ildə qəsrin donjonu məhv olmuşdur, amma 2004-cü ildə yenidən bərpa edilm ...

Abbasilər xilafəti

Abbasilər xilafəti - Ərəb Xilafətində Əməvilərdən sonra hakimiyyətə yiyələnmiş Abbasilər sülaləsinin yaratdığı orta əsr feodal-teokratik dövləti. Eləcə də bəzən Bağdad xilafəti adlandırılır. Abbasi xilafətinin tərkibinə ərəb ölkələri, Qafqaz, Azə ...

Bafra bəyliyi

Bafra bəyliyi Canik bəyliklərindən biridir. Canik bölgəsinde XIII-XIV yüzillərdə çox sayda bəylik yaxut dərəbəylik mövcut idi. Canik bəylərinin bəziləri zaman-zaman qismən və ya tam müstəqil olmuşlarsa da, çox zaman çevrədəki güclü dövlətlərə bağ ...

Ərməniyyə

Ərməniyyə - Əməvilər sülaləsi dövründəki inzibati bölgü üzrə Xilafət sistemindəki IV əmirlik. Cənubi Qafqaz ölkələrini əhatə edirdi. Paytaxtı Dəbil Dvin şəhər. Dəbil şəhərinin xarabalıqları Qərbi Azərbaycanda – indiki Ermənistan ərazisindədir idi ...

Örənqala (qədim şəhər yeri)

Mil düzündə yerləşən qədim Örnəqala yaşayış yerinin tədqiqinə hələ 1933-cü ildə AMEA-nın elmi əməkdaşları İ.İ.Meşşaninovun rəhbərliyi altında başlamışlar. Bu ekspedisiya Örnəqala yaşayış yerini tədqiq edən ilk elmi ekspedisiya idi. Bu birinci eks ...

Abaskun

Ptolemey müəllifi olduğu "Coğrafiya" əsərində Hirkan vilayətindəki Sokanda çayının adını qeyd edir. Şəhərin adı buradan törəmiş ola bilər. Abaskun şəhərinin yeri naməlumdur. Ehtimal olunur ki, şəhər Gürgan çayının mənsəbində yerləşib. Ərəb coğraf ...

Kastiliya krallığı

Kastiliya krallığı - Orta əsrlər dönəmində İberiya yarımadasında yaranan böyük və güclü bir krallıq. Krallığın adı IX əsrdə Leon krallığının şərq sərhəddində yerləşən Kastiliya lordluğundan gəlməkdədir. X əsr boyunca lordluğun bölgədəki nüfuzu ar ...

Tmutarakan

Tmutarakan ya Tüməntərxan - Taman yarımadasında yerləşən antik şəhər. Rusiyanın Krasnodar diyarında yerləşir. Orta əsrlərdən əvvəl "Hermonassa" və "Phanagoria" adlarıyla tanınırdı və önəmli ticarət mərkəzi idi. Şəhər 704-cü ildə Xəzər xaqanlığını ...

Alba krallığı

Alba krallığı - 900-cu ildən 1286-cı ilə qədər indiki Şotlandiya ərazisində mövcud olmuş tarixi şotland və pikt krallığı. Faktiki olaraq, krallıq Kennet mak Alpinin 843-cü ildə Dal Riada ilə Piktaviya krallıqlarını birləşdirməsiylə qurulmuşdur. Ş ...

Fransız İntibah memarlığı

Fransız İntibah memarlığı - Fransa Krallığının müxtəlif bölgələrində XV - XVII əsrləri əhatə edən fransız memarlığı.Stilistik olaraq, Renessans arxitekturası, XII əsrdə Fransada yaradılmış Qotik arxitekturasını izlədi. Renessans arxitekturası Bar ...

Qaraxanilər dövləti

IX əsrdə Şərqi Türküstan, Yeddisu və Tyan Şan dağlarının şimal ətəklərində Aşina türk soyuna mənsub olan türk dilli qarluqlar yaşayırdilar. "Qarluq" türk sözü olub "qarlıq", "qar yığımı" mənasını verir. Şərqi Qaraxanlılar dövlətinə Şaş, yaxud Çaç ...

Şərqi Qaraxanilər dövləti

Qaraxanlı dövləti ikiyə ayrılandan sonra Böyük xaqan kimi tanınan Şərəfüddövle ləqəbli Əbu Şüca Süleyman ibn Yusif mərkəzi Balasagun və Qaşqarı özünə saxlayıb, qardaşlarından Buğra xan Məhəmmədə Taraz ilə İsficabı, Mahmuda isə Arslan Tigin ləqəbi ...

Samanilər

Samanilər sülaləsi, Orta Asiya və indiki İranın şərqində qurulmuş, adını qurucusu Saman xudadan alan bir xanədanlıqdır.

Belqorod knyazlığı

Belqorod knyazlığı - Rusiyanın feodal torpaqlara bölündüyü dövrdə mövcud olmuş qədim rus udel knyazlığı. Knyazlığın paytaxtı Belqorod-Kiyev olmuşdur - o vaxtlar şəhərin adı sadəcə Belqorod idi.

Fevral inqilabı

1917-ci il, fevralın 25-də 300 min adamın iştirak etdiyi tətil başlandı. Fevralın 27-də Petroqradda ümumi siyasi tətil silahlı üsyana çevrildi və fevralın 28-də inqilabın qələbəsi ilə nəticələndi. Bunun nəticəsində Rusiyada ikihakimiyyətlilik - b ...

Qarayüzlər

Qarayüzler, 20-ci əsrin əvvəllərində Rusiya İmperiyasında fəaliyyət göstərmiş çar rejimi tərəfdarı və inkişaf etməkdə olan sosialist inqilabçı hərəkətə qarşı təşkilatlanmış bir hərəkət idi. Xüsusilə inqilabçılar qarşı tətbiq etdiyi şiddət, həddin ...

Stolıpin aqrar islahatı

Birinci rus inqilabının qarşısında duran əsas məsələlərdən biri də aqrar məsələnin həll olunması problemi idi. İnqilabın yatırılmasından sonra çarizm bu problemi islahatlar yolu ilə həll etməyə, yəni hakimiyyəti və torpaqları mülkədarların əlində ...

Zemstvo yığıncağı

Zemstvo yığıncağı - XVI əsrin ortaları -XVII əsrin sonlarında Rusiyada silklərin nümayəndələrindən ibarət təsisat. Müqəddəs kilsənin, Boyar Dumasının, "hökmdar sarayı"nın üzvlərindən, eləcə də seçkili və əyalət zadəganlarından və şəhərin yuxarı t ...

Rusiya-Krım müharibəsi

Rusiya-Krım müharibəsi - Krım xanlığı və ətrafındakı ərazilərdə, 16-cı yüzillik boyunca isə Volqa boyundakı torpaqlarda ruslar ilə Krım xanlığının qüvvələri arasında gedən müharibə. 16-cı yüzillikdə Rusiyanın Vəhşi çöl olaraq adlandırılan ərazilə ...

Ocaçi

Ocaçi - Serbiyanın Voyevodina muxtar bölgəsi, Qərbi Bax mahalında bir şəhər. Eyni adlı icmanın inzibati mərkəzidir. Voyevodinanın qərbində, Belqraddan 151 km məsafədə yerləşir. Şəhər çoxsaylı kiçik göllərlə əhatə olunmuşdur. Bu bölgədə ovçuluq və ...

Voyevodina

Voyevodina - Serbiya ərazisində yerləşən muxtar vilayət. Dunay çayının Serbiya ərazisindəki yuxarı axarlarda, Ortadunay düzənliyinin cənubunda yerləşir. Vilayətin ümumi sahəsi 21 532 km², 2011-ci il məlumatına görə isə əhalisi - 1 931 809 nəfər t ...