ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 354

1896

17 may - Küveytdə saray çevrilişi nəticəsində şeyx Məhəmmədin öldürülməsi və hakimiyyətə sonralar "Böyük" adlandırılan şeyx Mübarəkin gəlməsi. 1 mart - Auda döyüşündə Həbəşistan qoşunları tərəfindən İtaliya ordusunun məğlub edilməsi. 1 may - İran ...

1897

Aşanti dövlətinin İngiltərə dövləti tərəfindən işğalı. Rus Coğrafiya Cəmiyyətinin Türküstan şöbəsinin təsis edilməsi. Assam zəlzələsi 1897 - 12 iyunda Assam əyalətində güclü zəlzələ baş verməsi. Şimali Amerikada Boston da ilk yeraltı metronun açı ...

1898

Moskva Bədaye teatrının fəaliyyətə başlaması. 27 dekabr - Fransız alimləri Mariya və Pyer Kürilər tərəfindən radiyum elementinin kəşf edilməsi. Memar İ.V.Qoslavskinin layihəsi üzrə H.Z.Tağıyevin müsəlman qız məktəbinin binasının inşasına başlanma ...

1899

Bakıda lüteran icması tərəfindən öz məbədlərinin -kirxanın indiki kamera və orqan musiqisi zalı tikilməsi. Tunisin və Sudanın İngiltərədən asılı vəziyyətə düşməsi. Gəncədə teatr tamaşasının təşkil edilməsi. Hindistanın vitse-kralı lord Kerzon tər ...

1900

1 may - Çar Rusiyası hökuməti tərəfindən "Cənubi Qafqazda dövlət kəndlilərinin torpaq quruluşu haqqında” qanunun verilməsi. Biləcəri stansiyasını Petrovsk Mahacqala ilə birləşdirən dəmiryol xəttinin istifadəyə verilməsi. Yaponiyada "Seyyukay" adl ...

1901

Peterburqda Obuxov zavodunun fəhlələri ilə polis və qoşun arasında toqquşmaların baş verməsi 23 mart - Filippin-Amerika müharibəsinin gedişində ABŞ qoşunları tərəfindən Filippin prezidenti Emilio Aqinaldo-i-Faminin əsir alınması. 1 aprel - Filipp ...

1902

Fransada parlament seçkilərində Radikallar Partiyasının qələbəsi. Komb hökumətinin təşkili. Rusiyada sosialist-inqilabçılar eserlər partiyasının yaradılması. M.Ə.Rəsulzadənin rəhbərliyi altında" Müsəlman Gənclik Təşkilatı" nın yaradılması. Gəncəd ...

1903

Bakı qəbiristanlığında Müqəddəs Xaç kilsəsinin tikilməsi. Tiflisdə Qafqazda o zaman Azərbaycan dilində yeganə -" Şərqi-Rus” qəzetinin dərc olunması. Berlin-Bağdad dəmir yolunun çəkilməsi üçün Almaniya ilə Osmanlı imperiyası arasında müqavilənin i ...

1904

30 dekabr - Bakı fəhlələrinin ümumi tətilinin qələbə ilə başa çatması, neft sənayeçiləri ilə fəhlələr arasında ilk "müştərək imüqavilə" nin imzalanması. İngiltərə ilə Rusiya arasında "Səmimi saziş" adlanan müqavilənin imzalanması. "Müsəlman artis ...

1905

avqust- daşnaklar tərəfindən Bakıda ikinci böyük qırğın törədilməsi. 26 fevral – Qafqaz canişinliyinin bərpa edilməsi. İyun – Erməni daşnakların;n Qacar kəndi uğrunda döyüşlərdə darmadağın edilməsi. 15 fevral- Bakıda müvəqqəti general-qubernator ...

1906

15-23 yanvar – Sankt-Peterburqda Ümumrusiya müsəlmanlarının II qurultayının keçirilməsi. 31 may – Azərbaycanda I Dövlət Dumasına seçkilərin keçirilməsi. İntellektual Mülkiyyət Müvəkkillərinin Beynəlxalq Federasiyasının təşkil olunması. Ləki yağ z ...

1907

20 fevral - Çar Rusiyasının ikinci Dövlət Dumasının fəaliyyətə başlaması. 3 iyun - Pusiyada hökumət tərəfindən II Dövlət Dumasının qovulması. 6 yanvar - İtaliyalı pedaqoq Mariya Montesorri tərəfindən Romada orta təbəqəli ailələrin uşaqları üçün ö ...

1909

13 aprel - Osmanlı İmperiyasında 31 mart hadisələri adlanan Gənc türklər inqilabı baş tutdu. Böyük Britaniya kəşfiyyat xidməti orqanının - MI5-in yaradılması. 6 aprel - Rusiya ilə Türkiyə arasında Bolqarıstanın müstəqilliyi ilə bağlı müqavilə imz ...

1910

3 dekabr - Paris avtosalonunda mühəndis Jorj Klod ixtira etdiyi neon lampasının təqdim edilməsi. Bakıda yeni müsəlman mədəni-maarif cəmiyyəti - "Səfa" yarandı. Albaniyada baş verən üsyanın türk ordusu tərəfindən yatırılması 22 avqust - Koreyanın ...

1911

1 iyun - Türk Hava Qüvvələrinin yaradılması. Bakını Quba və Xaçmazla birləçdirən telefon xəttinin işə salınması. 14 dekabr - Rual Amundsenin ekspedisiyasının ilk dəfə Cənub qütbünə yetişməsi. 12 dekabr - Hindistanın paytaxtının Kəlküttədən Dehliy ...

1912

16 avqust - Gəncə şəhərində Tiflis kommersiya bankının şöbəsi açıldı. 1 iyul - Almaniya milli futbol komandası tərəfindən Rusiya milli futbol komandasının 16:0 hesabı ilə məğlub edilməsi. 12 fevral - Çində Tsin monarxiyasının ləğv edilməsi. Titan ...

1913

Ford Motor şirkətinin zavodlarında ilk dəfə ilk konveyer xəttinin qurulması. 1 dekabr Buenos-Ayresdə ilk metro xəttinin açılması. Bu Cənub yarımkürəsində və Latın Amerikasında açılan ilk metropoliten idi. 30 may - Birinci Balkan müharibəsinin yek ...

1914

28 iyun - Avstriya-Macarıstan taxt-tacının vəliəhdi Frans Ferdinantın Serbiya millətçisi Qavrilo Prinsip tərəfindən öldürülməsi. 21 aprel - ABŞ ordusunun Meksikanın Veraskus limanına çıxarılması 8 mart - İspaniyada kortesə seçkilərdə monarxistlər ...

1915

2 oktyabr - "Açıq söz" - gündəlik ictimai-siyasi və ədəbi qəzetinin nəşrə başlaması. 18 yanvar - Yaponiyanın "21 tələb"i Çinə təqdim etməsi. 7 fevral - 8-ci alman ordusunun Sərqi Prussiyada rus ordusuna qarşı hərbi əməliyyatlara başlaması. Kokand ...

1916

Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operasının tamaşaya qoyulması. 16 fevral - Birinci Dünya müharibəsinin gedişində Qafqaz cəbhəsində hücumu 1915-ci ilin dekabrından davam etdirən çar Rusiyasının qoşunları tərəfindən Türkiyənin Ərzurum bölgəsinin ...

1917

9 mart - Rusiya imperiyasının Müvəqqəti Hökuməti tərəfindən Qafqazda çar idarəçilik sisteminin - Qafqaz canişinliyininn ləğv edilməsi barədə qərar verilməsi. aprel - Bakıda Qafqaz müsəlmanları qurultaylarının keçirilməsi. Cənubi Azərbaycanda ilk ...

1918

17 iyun 11 may - Şimali Qafqaz Dağlı İttifaqının öz müstəqilliyini elan etməsi. 12 noyabr - Avstriya Respublikasının elan olunması. noyabr - Krım Xalq Respublikasının yaradılması, general M.A.Sulkeviçin başçılığı ilə yeni hökumətin təşkil olunmas ...

1919

18 yanvar-28 iyun - Paris sülh konfransının keçirilməsi. mart - Milanda faşistlərin ilk toplantısının keçirilməsi. Millətlər Cəmiyyətinin yaradılması. 27 noyabr - Antanta ölkələri ilə Bolqarıstan arasında Neyi sülh müqaviləsinin imzalanması. 31 i ...

1920

20 sentyabr - Sarıqamış döyüşü. Türk ordusunun Sarıqamışı azad etməsi 7 noyabr - Gümrü döyüşü. Türk ordusunun Gümrünü azad etməsi 21 mart - Qarabağda və Gəncəbasarda erməni silahlılarının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı qiyamının başlanması. ...

1921

19 may - I Ümumazərbaycan Sovetlər qurultayında Azərbaycan SSR-in ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi. 6 may - I Ümumazərbaycan sovetlər qurultayının 6-19 may işə başlaması. 31 avqust - Faşist partiyası ilə İtaliya Sosialist partiyası arasında " ...

1922

7 noyabr - Bakıda Azərbaycanın satirik şairi M.Ə.Sabirin abidəsinin qoyulması. Bakıda Bakıxanov adına tikiş fabrikinin fəaliyyətə başlaması. 30 dekabr – SSRİ-nin I Sovetlər qurultayında SSRİ-nin təşkil edilməsi 28 aprel - 3 may - II Ümumazərbayca ...

1923

28 yanvar - "Maarif və mədəniyyət" jurnalının işıq üzü görməsi. 29 oktyabr – Türkiyə Respublikası quruldu. Tokionu və Yokoxamanı məhv edən Böyük Kanto zəlzələsi baş verir, təxminən 105 000 adam həlak oldu 28 yanvar dekabr-ABŞ Konqresində preziden ...

1924

24 yanvar -Böyük Britaniya tarixində ilk dəfə Ramsey Makdonaldın başçılığı ilə birinci leyborist hökumətin təşkil edilməsi. 9 fevral - Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Naxçıvan MSSR təşkil edilməsi. SSRİ-nin tərkibində Özbəkistan S ...

1925

iyul - Quançjou hökumətinin özünü bütün Çinin milli hökuməti elan etməsi. 25 may – Azərbaycan müəllimlərinin IV qurultayının keçirilməsi. Gəncədə mahud fabrikinin yaradılması. 10-16 mart - IV Azərbaycan Sovetlər qurultayının keçirilməsi. 14 fevra ...

1926

6 iyul - Bakını Balaxanı - Sabunçu rayonu ilə birləşdirən, SSRİ-də ilk elektrik dəmiryol xəttinin istifadəyə verilməsi. İyun - SSRİ-də trotskiçi-zinoyevçi antipartiya blokunun elan edilməsi. noyabr - Braziliyada keçirilən prezident seçkilərində V ...

1927

3 fevral - Portuqaliyada general Karmonun hərbi diktaturasına qarşı inqilabi çıxışların baş verməsi. 31 yanvar - Almaniya üzərində müttəfiqlərin hərbi nəzarət müddətinin başa çatması. 18 aprel - Nankində Çan Kayşi tərəfindən Milli hökumətin təşki ...

1928

13-16 yanvar - Azərbaycan proletar yazıçılarının I qurultayı. Azərbaycan proletar yazıçıları Cəmiyyətinin yaranması. Berlin-Bağdad magistralının 1007 kilometrlik Anadolu hissəsinin Türkiyə dövləti tərəfindən xarici inhisarlardan alınması. Bakıda ...

1929

22 oktyabr - Azərbaycan MİK yanında Azərbaycan Elmi - Tədqiqat İnstitutunun Azərbaycan DETİ təşkil olunması. İtaliyada Benito Mussolini ilə Roma papası arasında demokratik qüvvələrə qarşı sazışın imzalanması. may - Azərbaycan Politexnik institutu ...

1930

Azərbaycan Tibb Univerşitetinin əsasının qoyulması. Çexoslovakiyada ilk səsli filmin – "Simlər ağlayarkən" istehsal olunması. 31 mart - Efiopiyada üsyanın baş verməsi. fevral - Uzunluğu 822 km olan Bakı-Batum neft kəmərinin istifadəyə verilməsi. ...

1931

SSRİ ilə ABI arasında diplomatik əlaqələrin yaradılması. Azərbaycan Kukla Teatrının yaradılması. 11 dekabr - Hyufaundlend, Kanada, Avstraliya, Yeni Zellandiya, Cənubi Afrika İttifaqı və İrlandiya ilə birlikdə Britaniya dominionlarının müstəqil as ...

1932

sentyabr - SSRİ Elmlər Akademiyasının Zaqafqaziya Filialının Azərbaycan Şöbəsinin yaradılması. 7 avqust - SSRİ hökumətinin qəbul etdiyi "Dövlət müəssisələri, kolxoz və kooperativlərin əmlakının qorunması haqqında" qərarla xalq təsərrüfatında sərt ...

1934

İtaliyada II FİFA Dünya Kubokunun keçirilməsi. 9 fevral - Türkiyə, Yunanıstan, Rumıniya və Yuqoslaviya arasında Balkan sazişi imzalanmas;. 1 yanvar - həftəlik "Ədəbiyyat qəzeti" nin ilk sayının çapdan çıxması. 13-17 iyun - Azərbaycan sovet yazıçı ...

1933

Nikaraqua prezidenti vəzifəsinə Liberallar partiyasından seçilən Xuan Batista Sakasanın təyin edilməsi. SSRİ-də 7 saatlıq iş rejiminə keçilməsinin başa çatması. 1 yanvar 8 iyul - Maqnitoqorsk Metallurgiya Zavodunda ilk marten peçinin istifadəyə v ...

1935

2 may - SSRİ ilə Fransa arasında qarşılıqlı yardım haqqında paktın imzalanması. 7 yanvar - Romada Benito Mussolini ilə Fransanın Baş Naziri Pyer Laval arasında Roma paktı adını almış bir sıra müqavilələrin imzalanması. oktyabr - SSRİ EA Zaqafqazi ...

1936

Londonda ilk televiziya verilişinin təşkili. Azərbaycan Gənc Tamaşaçılar teatrının açılması Çexoslovakiyada ilk çex-slovak filminin – "Yanoşik" istehsal olunması. 16 fevral – İspaniyada keçirilmiş parlament seçkilərində Xalq Cəhbəsinin qalib gəlm ...

1937

Moskva ilə Bakı arasında müntəzəm hava əlaqəsinin yaradılması. 10 mart - Azərbaycan SSR yeni ikinci konstitusiyasnın qəbul edilməsi. Azərbaycan dövlət rus teatrının açılması. 28 sentyabr - Altay diyarı - Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri. ...

1938

Moskva rəhbərliyinin qərarı ilə Naxçıvanın Sədərək və Kərki kəndlərinin bir hissəsi Ermənistana verilir. 29 sentyabr - Almaniya, İtaliya, Fransa və Böyük Britaniya arasında Münhen sazişinin imzalanması. sentyabr - Meksikada Latın Amerikası ölkələ ...

1939

İspaniya pespublikaçılarının Barselonanı tərk etmələri. 26 yanvar Vaşinqtonda fizika nəzəriyyəsinə dair konfransda Nils Bor tərəfindən uranın bölünməsinin kəşf olunduğunun elan edilməsi. 13 yanvar - Macarıstanın Antikomintern paktına qoşulması. 2 ...

1940

9 aprel - Alman qoşunlarının Danimarkaya hücumu və Danimarkanın almanlar tərəfindən işğal ediilməsi. 24 aprel - Alman qoşunları tərəfindən Norveçin işğalına başlanılması. 17 fevral - İsveç hökuməti tərəfindən Finlandiyanın hərbi kömək göstərilməs ...

1941

11 mart - ABŞ-da "Lend-liz" haqqında qanunun qəbul edilməsi. 23 fevral - amerikali fizik Qlenn Siborq plutonium elementini kəşf etdi. 10 yanvar - ABŞ Konqresində lend-liz haqqında qanun qəbul olundu. 6 aprel 1 mart - Bolqarıstan Berlin paktına qo ...

1942

20 yanvar - Sovet Ordusu tərəfindən Mojaysk şəhərinin azad edilməsi. may - 77-ci Azərbaycan milli diviziyası yenidən komplektləşdirildi. 2 avqust - Azərbaycan legionu yaradılmışdır. 9 sentyabr - Azərbaycan SSR-də hərbi vəziyyət elan edildi. 12 ma ...

1943

6 noyabr - Sovet Ordusu tərəfindən Kiyevin azad edilməsi. 17 sentyabr - Bryansk şəhərinin alman faşistlərindən azad edilməsi. 16 sentyabr - Novorossiysk şəhərinin alman faşistlərindən azad edilməsi. 9 iyul - Müttəfiq qoşunlarının Siciliyaya çıxar ...

1944

2 sentyabr - Finlandiya ilə SSRİ arasında barışıq sazişinin imzalanması. dekabr- Ardendə alman ordusunun müttəfiqlərə qarşı son əks-hücuma keçməsi. 19 sentyabr - Finlandiyanın SSRİ və Böyük Britaniya ilə saziş bağlayaraq müharibədən çıxması. Krım ...

1945

4 aprel - Macarıstanın azad ediməsinin başa çatması. 5 yanvar - SSRİnin Polşa Respublikasının müvəqqəti hökumətini tanıması. 23 mart - Rumıniyada aqrar islahat haqqında qanunun qəbul olunması. 24 aprel - Müttəfiq qoşunlarının Po çayını keçərək İt ...

1946

18 mart - SSRİ ilə İsveç arasında diplomatik münasibətlərin bərpa edilməsi. 31 dekabr - ABŞ prezidenti Harri Trumen tərəindən hərbi əməliyyatların başa çatmasına dair bəyannamə imzalanması. iyun - Təbriz Universitetinin açılması. 9 may - İtaliya ...