ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 70

Yıyın

Yıyın - Başqırdların sosial-siyasi həyatında ciddi rol oynamış və tayfa idarəçiliyini həyata keçirilən xalq yığıncağı. XIV əsrə qədər başqırdların həyatında mühüm statusa malik olmuşdur. XIV əsrdən etibarən isə yıyınlar əvvəlki statusunu itirmiş ...

Sergey Utoçkin

Sergey İsayeviç Utoçkin - ilk rus aviatorlarından və sınaqçı təyyarəçilərindən biri. Hərtərəfli və istedadlı idmançı. 1910-1914-cü illərdə Rusiyada aviasiyanın populyarlaşdırılmasında onun çox böyük rolu olmuşdur. Rusiya imperiyasının bir çox şəh ...

Təyyarə məzarlığı

Təyyarə məzarlığı ABŞ-da Arizona səhrasının ortasında, 1050 hektarlıq ərazini əhatə edən bir məzarlıqdır. Bura ABŞ Hava Qüvvələrinin əvvəllər istifadə etdiyi təyyarələri saxladığı və "Sümük Anbarı" adlandırdığı təyyarə məzarlığıdır. Bu məzarlıqda ...

Fotoqrafiya xronologiyası

Fotoqrafiya xronologiyası - Fotoqrafiyanın və kinematoqrafiyanın inkişafında baş vermiş əsas hadisələr, fotoqrafiyanın inkişafına ciddi təsir göstərmiş kəşflər və ideyalar. 1837 - Fransız rəssamı və kimyaçısı Lui Jak Mande Dager tərəfindən duz mə ...

Fotoqrafiya tarixi

Fotoqrafiya sənətinin tarixi qədim dövrlər aiddir. Xüsusi zəhmət çəkmədən və tez zamanda istənilən rəsmi çəkmək, insanın, mənzərənin və s. əksini əldə etmək həmişə insanları maraqlandırmışdır. Hələ uzun illər öncə insanların diqqətini çəkən məqam ...

Postmortem fotoqrafiya

Post-mortem fotoqrafiya - vəfat etmiş şəxsin fotolarının çəkilməsi ənənəsi. Ölüm sonrası fotoqrafiya anlamına gələn Post-mortem fotoqrafiya XIX əsrin sonları, XX əsrin əvvəllərində Amerika və Avropa mədəniyyətlərində geniş yayılmışdır. Post-morte ...

Əmir əl-üməra

Əmir əl-üməra -yəni "əmirlər əmiri". Marşal hərbi rütbəsinə bərabər idi. İlk Səfəvilər dövründə nizami ordu yox idi və qoşunlar müharibə baş verdiyi təqdirdə qızılbaş tayfaları əmirlərinin qeyri-nizami hərbi qüvvələrindən təşkil edilirdi. Əmir əl ...

Falanqa (hərb)

Falanqa - qədim yunan ağır piyadalarının döyüş üçün nizələrini qabağa uzadıb bir neçə sıraya düzülüşü. Adətən, 8-16 cərgədən ibarət olurdu. Makedoniya ordusu da belə quruluşa malik idi. Tarixdə ilk məlum falanqa quruluşu, hərəsində 800-1000 hopli ...

Furajka

Furajka və ya Hərbi mərasim papağı bir çox ölkənin silahlı qüvvələrinin, habelə hüquq mühafizə orqanları və yanğınsöndürmə idarələri kimi bir çox formalı mülki təşkilatların geyindiyi baş geyimidir. Hərbi mərasimlərdə və digər mərasimlərdə taxılı ...

Hərbi bilet

Hərbi bilet - Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq olaraq qaydada onların şəxsiyyət vəsiqələrini alır və iltizam almaqla onlara hərbi bilet verirlər.

Keşik

Keşik monqolca: хишигтэн - "hökmdarın yaxın və sadiq qulları") - Çingiz xan tərəfindən yaradılmış Böyük Monqol imperiyasında xanın, ın şəxsi qvardiyası.

Qusar (hərb)

Qusar - yüngül atlılar. Qusarların yüngül atlı olması onların xeyli kiçik at növlərindən istifadələrindən irəli gəlirdi. Kiçik atlar bəzən ağır atlardan 3 dəfə yüngül olurdular. Bu isə süvari qoşunu xüsusi furaj hazırlıqlarından azad edirdi, çünk ...

Majino xətti

Majino xətti - 1929-1932-ci illərdə Fransanın hərbi naziri olmuş A.Majinonun təklifi ilə Almaniya, Lüksemburq və qismən Belçika sərhədində tikilən fransız uzunmüddətli fortifikasiya qurğuları sistemi. Majino xətti 1929-1936-cı illərdə tikilib 194 ...

Manipula

Manipul - Qədim Romada 200-250 nəfərdən ibarət ağır silahlanmış piyada bölük. Manipul Qədim Roma ordusunun döyüş vaxtı istifadə etdiyi universal bölük vahidi idi və döyüş vaxtı, bir döyüş birliyi təşkil edən, iki senturiyadan ibarət idi. Baş sent ...

Müharibələrin siyahısı

Araukani müharibəsi Alto Senepa müharibəsi Almaniya kəndli müharibəsi Argentina İstiqlal müharibəsi Ağaçayırı müharibəsi ABŞ İstiqlal müharibəsi Akri müharibəsi Adrianopol müharibəsi Avstriya-İtaliya müharibəsi Argentina-Braziliya müharibəsi ABŞ ...

Səfəvilərin topçubaşılarının siyahısı

Səfəvilərin topçubaşılarının siyahısı - Səfəvi imperiyasının artilleriya korpusuna rəhbərlik edən komandanların siyahısı. Topçubaşı artilleriya batareyasına nəzarət edirdi və onun səlahiyyətində olan məsələlərə artilleriya bölmələrini lazimi hiss ...

Silahsızlaşdırılmış zona

Silahsızlaşdırılmış zona - beynəlxalq müqavilə və ya digər akt əsasında hərbi obyektlərin və digər obyektlərin ləğv olunduğu ərazidir, silahlı qüvvələrin saxlanılması, istehkamların inşası, manevrlərin həyata keçirilməsi qadağandır. Beynəlxalq mü ...

Pornokratiya

Pornokratiya, azğınların / fahişələrin hakimiyyəti / dövrü - papa tarixində dövr, hansı ki 904-cü ildə papa seçilən III Sergidən başlamış və XII İoannın 963-cü ildə vəfatına qədər 60 il ərzində davam etmişdir. Bu müddət ərzində Roma pontifikləri ...

ABŞ dolları tarixi

Yeni kağız pulların vaxtı 1600-cü illərin sonlarında İngiltərə koloniyalarında hərbi xərcləri ödəmək üçün buraxılmış əsginaslar ilə başlamışdır. İlk əsginas 1690-cı ildə Massaçusets Körfəzi Koloniyasında buraxılaraq dövriyyəyə cəlb edilmişdir. Ka ...

ABŞ tarixi

Miladdan əvvəl 34-cü minilliklə 30-cu minilliklər arasında buz dövrünün ən yüksək çağlarında dünya sularının çoxu kontinental buz qatından ibarət idi. Bunun nəticəsi olaraq, Berinq dənizi cari səviyyəsindən yüzlərlə metr aşağı idi və Asiya ilə Şi ...

ABŞ-ın bani ataları

ABŞ-ın bani ataları - Amerika dövlətçiliyinin yaranmasında və əsasının qoyulmasında mühüm rol oynamış amerika xadimləri qrupu. Bəzi tarixçilərə görə, bura Amerika inqilabını təşkil edən və aparan ABŞ siyasətçiləri, hüquqşünaslar, dövlət xadimləri ...

ABŞ-ın ibtidai icma quruluşu

ABŞ-ın ibtidai icma quruluşu hazırda ABŞ-ın tərkibinə daxil olan ərazilərin dünyanın yaranmasından yazılı tarixə qədər olan dövründəki prosesləri əhatə edir. Paleozoy erasının əvvəllərində Şimali Amerika əslində cənub yarımkürəsində yerləşirdi. Ö ...

ABŞ-ın iqtisadi tarixi

ABŞ iqtisadiyyatının tarixi 16, 17, 18-ci əsrlərdə Şimali Amerikanın kolonizasiyası ilə başlayır. İkinci dərəcəli rol oynayan kolonial iqtisadiyyatlar bir müddət sonra 13 müstəqil fermer iqtisadiyyatlarına çevrilirlər. 1776-cı ildə isə birləşərək ...

ABŞ–Azərbaycan münasibətləri

Azərbaycan–ABŞ münasibətləri - ABŞ və Azərbaycanın dəyişən dünya nizamı içərisindəki mövqeləri məzmununda ələ alınmalıdır. Çünki ABŞ-ın Azərbaycana münasibəti; Soyuq Müharibə sonrası Rusiya ilə olan əlaqələrindən, 1979-cu il İran İslam İnqilabınd ...

Alamo müharibəsi

Alamo müharibəsi - 1836-cı ilin 23 fevral - 6 mart tarixləri ərzində Texas Respublikası ilə Meksika arasında baş vermiş müharibə. Alamo müharibəsi Texas İstiqlal müharibəsinin önəmli döyüşlərindən biri hesab olunur. 13 gün davam edən döyüşlər Mek ...

Alkatraz

Alkatras - ABŞ-ın Kaliforniya ştatında, San Fransisko şəhərinin yaxınlığında yerləşən ada. Adanın adı ispan dilindən tərcümədə "qutan" mənasını verir. Adanın ərazisi əvvəllər müdafiə qalası kimi istifadə edilmiş, 1861-1934-cü illərdə hərbi həbsxa ...

Amerika Konfederativ Ştatları

Amerika Konfederativ Ştatları - de-fakto müstəqil, tanınmamış dövlət. 1861-1865-ci illərdə ABŞ-ın quldarlıq tərəfdarı olan 11 cənub ştatının ABŞ-ın tərkibindən çıxdıqlarını elan edərək yeni dövlətdə birləşmələri nəticəsində yaranmışdır. Həmin ill ...

Bekon üsyanı

Bekon üsyanı - 1676-cı ildə Vircinya koloniyasının Ceymstaun şəhərində zəngin kolonistlərə qarşı başladılmış üsyan hərəkatı. Bekon üsyanı yoxsul və qəzəbli mühacirələrin öz düşmənləri olaraq gördükləri iki qrupa yənilmişdi. Bu qruplardan biri hin ...

Birinci Kontinental Konqres

Kontinental konqres - Filadelfiya Konqresi kimi də tanınan Kontinental Konqres On Üç Koloniya təmsilçilərinin birgə qəbul etdikləri sözləşmə əsasında formalaşmışdır. Konqres Amerikan İnqilabı zamanında Birləşmiş Ştatların rəhbər orqanı halına gəl ...

Böyük böhran

Böyük böhran - 1929-cu ildə başlanmış və 1939-cu ilə qədər davam etmiş dünya iqtisadi böhranı. Amma dünya 1945-ci ilə qədər böhrandan çıxırdı. Buna görə 1930-cu illər bütovlükdə Böyük böhran dövrü hesab edilir. Böyük böhran ABŞ-a, Kanadaya, Böyük ...

Britaniya Şimali Amerikası

Britaniya Şimali Amerikası - Britaniya İmperiyasının Şimali Amerikadakı keçmiş torpaqlarına verilən ad. Termin ilk dəfə qeyri-rəsmi olaraq 1783-cü ildə istifadə edildi, ancaq Durham Hesabatı adı verilən İngilis Şimali Amerika İşləri Hesabatından ...

Buş doktrinası

Buş Doktrinası - 43-cü Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti Corc U. Buş tərəfindən ortaya qoyulan müxtəlif xarici siyasətləri özündə ehtiva edən doktrinadır. 11 Sentyabr hücumlarından sonra inkişaf etdirilən və 2002-ci ilin 20 sentyabr tarixində ...

Əvvəlki Konqreslər

Əvvəlki Konqreslər - Britaniya - Şimali Amerika koloniyaları Konqresi ilk dəfə 1754-cü ildə, Fransa ilə Hindistan arasında başlamış müharibə vaxtı bir araya gəlmişdir. Görüş 1754-cü ilin, İyun ayının 18-dən, İyul ayının 11-dək 7 koloniyanın iştir ...

Filippin-Amerika müharibəsi

Filippin-Amerika müharibəsi - Filippinli inqilabçıların ABŞ işğalından ölkəni azad etmək üçün apardığı müharibə. Müharibə 1899-cu ildə başladı və Filippinin Amerika hakimiyyətini qəbul etdiyi 1902-ci ilə kimi davam etdi. Hökumət qüvvələri ilə fil ...

XYZ işi

XYZ işi - 1797-1798-ci illər, Con Adamsın prezidentliyinin ilk dövrlərində ABŞ və Fransa Respublikası arasında elan edilməmiş Kvazi Müharibəyə səbəb olan siyasi və diplomatik hadisədir. Bu iş öz adını ABŞ-ın dövlət sənədlərində fransız diplomatla ...

İkinci Kontinental Konqres

İkinci Kontinental konqres - Filadelfiya Konqresi kimi də tanınan Kontinental Konqres On Üç Koloniya təmsilçilərinin birgə qəbul etdikləri sözləşmə əsasında formalaşmışdır. Konqres Amerikan İnqilabı zamanında Birləşmiş Ştatların rəhbər orqanı hal ...

İran Neft Birjası

İran Neft Birjası, İranın Kiş adasında 17 Fevral 2008-ci ildə fəaliyyətə başlayan neft birjası. Əvvəlcə birjanın 20 Mart 2006-cı ildə açılması nəzərdə tutulurdu. Texniki problemlər səbəbindən bu tarix təxirə salındı.

İttifaq (ABŞ)

Nyu-Hempşir Konnektikut Ayova Kanzas Minnesota Viskonsin Nyu-York Nevada Nyu-Cersi Kaliforniya Ohayo Delaver İllinoys Pensilvaniya Kentukki İndiana Vermont Men Oreqon Miçiqan Rod-Aylend Massaçusets Missuri Merilend Qərbi Virciniya

Jim Crow qanunları

Jim Crow qanunları, 19-20-ci əsrlərdə ABŞ-ın cənub əyalətlərində çıxarılan ayrı-seçkilikçi yerli qanunlar idi. Qanunlar, ABŞ-ın yenidən qurulması dövründə zəncilərin əldə etdiyi siyasi və iqtisadi qazanclarına qarşı qəbul edilmişdir. Qanunlar afr ...

Komançilər

Komançi - Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaşayan hindu xalqı. Komançi qəbiləsinin Meksika və Texas arasında yerləşən ərazilərdə, daha güclü olmuşdular. XIX əsrin əvvələrində Komançilərin sayı 25 minə yaxın idi. ABŞ silahlı birliklərinə qarşı aparı ...

Kosmik yarış

Kosmik yarış - SSRİ və ABŞ arasında 1957-1975-ci illərdə kosmosun fəthi sahəsində gedən gərgin mübarizə. Bu dövr süni peyklərin buraxılması, kosmosa heyvanların və insanın göndərilməsi, avtomatik stansiyaların Ay, Mars və Veneraya göndərilməsi və ...

Kovboy

Şimali Amerikaya ilk dəfə avropalılar 17-ci əsrdə gəliblər. Yüz ildən artıq onlar Atlantik okeanının sahilində yaşayıblar. 19-cu əsrin əvvəllərində Birləşmiş Ştatlar BŞ qərbə tərəf istiqamət alarkən sərhəd Missisipi çayı boyunca idi. 1845-ci ildə ...

Luiziananın satın alınması

Luiziananın satın alınması - Missisipi çayının qərbində yerləşən ərazilərin ABŞ tərəfindən Fransadan satın alınmasına verilən ad. Luiziananın satın alınması, ABŞ tarixində ən böyük ərazi genişləndirmək planı hesab olunur. Alınan ərazilərin sahəsi ...

Makkartizm

Makkartizm - ABŞ-da Soyuq müharibənin təsiri nəticəsində özünü göstərən, adamlara "gözünün üstündə qaşın var" deməklə, kommunist olmaqda günahlandırılaran və 1940-cı illərin sonu 1950-ci illərin əvvəlinə qədər davam edən "fikri teorem" idi. Bu te ...

Pilqremlər

Pilqremlər - ABŞ ərazisində yaşamağa başlamış ilk avropalılar. Pilqremlər dini təzyiqlər altında, gəmilərlə Amerikaya gəlmişdilər. Onların ilk məskəni Massaçusets ştatının Plimut şəhəri hesab olunur. Böyük Britaniyada kralın dini təqibləri güclən ...

Roanoke Koloniyası

Roanoke Koloniyası - Şimali Amerikada yaradılmış ilk ingilis koloniyası. Roanoke koloniyasının ərazisi bu günkü, Şimali Karolina ştatının sərhədləri daxilində yerləşməkdədir. Koloniya kraliça I Elizabetin hakimiyyəti dönəmində zadəgan Volter Rali ...

Rus Amerikası

Rus Amerikası 1799-cu ildə ABŞ-ın Alyaska ştatının ərazisində yaradılan və Rusiya İmperiyası tərəfindən idarə olunan tarixi dövlət.Rus Amerikasının idarə olunmasında Rusiya-Amerika şirkətinin rolu daha böyük olmuşdur.Rusiya İmperiyasıının keçirdi ...

Sem dayı

Sem dayı - ABŞ-ın dünyada qəbul edilmiş qeyri-rəsmi simvolu. Əsasən uzun ağ saçları, uzunsov başlığı və dizə kimi çatan geyimi ilə təsvir edilmişdir. Sem dayı personajı Conatan Birayder və Yanke Dodlinin xarici görünüşünün əsasında çəkilmişdir. S ...

Şerman Antitrest Aktı

Şerman Antitrest Aktı Şerman antitrest aktı,1890-cı ildə Bencamin Harrisonun prezidentliyi dövründə ABŞ Konqressi tərəfindən qəbul edilən antitrest aktları tarixində qəbul edilən önəmli bir federal nizamnamədir. Federal hökumət tənzimləyicilərini ...

Texas Respublikası

Texas Respublikası - 1836-1846-cı illərdə Şimali Amerikada mövcud olmuş dövlət. Texas Respublikası Meksikanın şimal-şərqində istiqlaliyyət uğrunda gedən müharibənin nəticəsində yaranmışdır. 1845-ci ildə vətəndaşların azad iradəsi və öz müqəddərat ...