ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 79

Cavad xanlığı

Cavad xanlığı - bir çox Azərbaycan xanlıqları kimi Nadir şah Əfşarın ölümündən sonra yaranmışdır. İndiki Azərbaycan Respublikasının ərazisində Qarabağ xanlığı ilə Şamaxı xanlığının və Salyan sultanlığının arasında yerləşirdi. Cavad xanlığı 1747-c ...

Dərbənd xanlığı

Dərbənd xanlığı - Əfşarlar dövlətinin süqutu nəticəsində yaranmış Azərbaycan xanlıqlarından biri. Xanlığın əsası 1747-ci ildə Məhəmmədhəsən xan tərəfindən qoyulmuşdur. Dərbənd xanlığı 1806-cı ildə Rusiya İmperiyası tərəfindən işğal olunmuşdur. Ru ...

Ərdəbil xanlığı

Ərdəbil xanlığı - XVIII əsrin 40-cı illəri - XIX əsrin əvvəllərində Cənubi Azərbaycan ərazisində mövcud olmuş xanlıq. Ərazisi Talış, Qaradağ, Təbriz, Marağa və Gilan xanlıqları ilə hüdudlanırdı. Mərkəzi Ərdəbil şəhəri idi.

Gəncə xanlığı

Gəncə xanlığı - XVIII əsrin ortalarında, paytaxtı Gəncə şəhəri olmaqla yaranan Azərbaycan xanlıqlarından biri. Gəncə xanlığı Murovdağ silsiləsindən Kür çayınadək olan torpaqlar, Qarabağ, İrəvan xanlıqları, Qazax və Şəmşəddil sultanlıqları, Gürcüs ...

Gilan xanlığı

Nadir şah Qırxlı-Avşarın qətlindən sonra Gilanda hakim Tarumlu əmir Əmirgunə xan Əmirli-Avşar idi. Nadir şahın öldürülməsindən sonra Gilanda da hakimiyyət uğrunda mübarizə başladı. Bir tərəfdən Əmir Dibac Fuməninin törəmələri, bir yandan da Şah S ...

Xalxal xanlığı

Xanlığın yaradıcısı Əmirgunə xandır. Əmirgunə xan Əmirli-Avşar Nadir şah Qırxlı-Avşarın ölümündən sonra Gilanın valisi olmuşdu. Sonra Taroma başçılıq etmişdi. Əmirgünə xan Avşar Fətəli xan Araşlı-Avşarla birləşib Kərim xan Zəndə qarşı çıxdı. Sonr ...

Xoy xanlığı

Xoy xanlığı - Cənubi Azərbaycan ərazisində xanlıq. Mərkəzi Xoy şəhəri. Xoy xanlığı Araz çayı,Naxçıvan, Maku, Urmiya, Təbriz xanlıqları və Türkiyə ilə hüdudlanırdı.

İrəvan xanlığı

İrəvan xanlığı - Azərbaycan xanlıqlarından biri, Nadir şah Əfşarın vəfatı və Əfşarlar dövlətinin süqutundan sonra Çuxursəəd bəylərbəyliyinin əsasında yaranmış və 1747–1828-ci illərdə mövcud olmuş tarixi feodal dövlət. İrəvan xanlığının əsası XVII ...

Qalaqayın

Qalaqayın - Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd və həmin ərazi vahidinin mərkəzi. Tarixi Səfəvilər dövləti, Cavad xanlığı, Şirvan xanlığının qala şəhəri və Muğan mahalının mərkəzi.

Qaradağ xanlığı

Qaradağ xanlığı - 1747-ci ildə yaranmış və Cənubi Azərbaycanda feodal dövlət olmuşdur. Mərkəzi Əhər şəhəri idi. Qərbdən Xoy xanlığı, Şərqdən Talış xanlığı, şimaldan Naxçıvan xanlığı, Qarabağ xanlığı, Cavad xanlığı, cənubdan isə Təbriz və Ərdəbil ...

Qəzvin xanlığı

Qəzvin xanlığı - 1747-ci ildə yaranmış və Cənubi Azərbaycanda feodal dövlət olmuşdur. Mərkəzi Qəzvin şəhəri idi. Qərbdən Ərdəlan, şərqdən Xalxal, cənubdan Kərəc və Həmədan xanlıqları ilə həmsərhəd idi.

Marağa xanlığı

Marağa xanlığı - Cənubdan Kürdistan,şərqdən Miyana,şimaldan Təbriz xanlığı,qərbdan Urmiya gölü və Kürdistanla həmsərhəd Azərbaycanın cənub xanlığı. Marağa vilayəti I Şah Abbasın hakimiyyəti dövrundə Azərbaycanın məşhur ellərindən biri Cavanşir ta ...

Mərənd xanlığı

Mərənd xanlığı - mərkəzi Mərənd şəhəri olmaqla Azərbaycan xanlıqlarından biridir.Şimaldan Gərgər mahalı, şərqdən Qaradağ xanlığı, cənubdan Təbriz xanlığı, qərbdən Xoy xanlığı ilə həmsərhəd, həmsınır idi.

Mir Veys xan

Mir Veys xan Şahaləm xan oğlu Gilzaylar tayfasının Xotəki soyundan idi. 1673-cü ildə Qəndəhar şəhərində anadan olmuşdu. XVIII əsrin əvvəllərində əfqan tayfalarında artıq feodal- patriarxal münasibətlər tədricən aradan qalxır və onlar inkişaf təka ...

Salyan sultanlığı

Salyan xanlığı 1747-ci ildə yaradılmışdır. Mərkəzi Salyan şəhəri idi. 1747-ci ildə Nadir şahın ölümündən sonraki dövrlərdə Azərbaycanda xaotik formada yaranmağa başlayan yeni xanlıqlar və sultanliqlar dövrundə Quba xanı 1-ci Hüseyinin uzaq qohumu ...

Şəki xanlığı

Şəki xanlığı XVIII əsrin 40-cı illərinin sonlarına yaxın güclü siyasi qüvvəyə çevrilmişdir. Nəticədə Qəbələ və Ərəş sultanları Şəki xanının hakimiyyətini tanımağa məcbur oldular. 1751-ci ildə Şəki xanı müəyyən müddətə Qazax və Borçalı mahallarını ...

Şirvan xanlığı

Şirvan xanlığı və ya Şamaxı xanlığı - 1747-ci ildən 1820-ci ilədək Azərbaycan ərazisində iqtidarda olmuş dövlət. Paytaxtı Şamaxı şəhəri, arabir Yeni Şamaxı, ən sonda isə Fit dağ şəhəri olub. Xanlıq şimalda Samur çayından cənubda Kür çayına qədər ...

Təbriz xanlığı

Təbriz xanlığı - XVIII əsrin ortalarında keçmiş Təbriz bəylərbəyiliyinin mərkəzində Təbriz xanlığı yaranır. Xanlığın əsasını Əfşar tayfasından olan Əmiraslan xan qoymuşdur. Xanlığın mərkəzi də Təbriz şəhəri olmuş, Xoy, Naxçıvan, Qaradağ, Sərab və ...

Urmiya xanlığı

Urmiya xanlığı - 1747 və 1868/1869-cu illər arasında, mərkəzi Urmiya şəhəri olmaqla, Cənubi Azərbaycanın qərbində yerləşmiş ən nüfuzlu xanlıqlardan biri.

Zəncan xanlığı

Zəncan xanlığın banisi Zülfüqar xan Əmirli-Avşar idi. Avşar elinin Əmirli oymağının Zəncan ətrafında çəkisi ağır idi. "Kitabi-məcməül-sultaniyyə"nin 370-ci səhifəsində yazılır: "Əmirli-Avşar elindən bir tayfa adıdır ki, Xəmsənin Zəncanın ətrafınd ...

İtaliya Krallığı

İtaliya Krallığı - 1861-ci ildə İtaliyanın birləşməsinin nəticəsi və 1946-ci ildə İtaliya Respublikasının elanına qədər davam etmiş bir krallıqdır. İtaliya Krallığı Roma İmperiyasının süqutundan sonra qurulan və bütün İtaliya yarımadasını əhatə e ...

Şəki əyaləti

1819-cu ildə Şəki xanı İsmayıl xanın ölümündən sonra Şəki xanlığının yerində yaradılmışdı. 22 aprel 10 aprel Yuli təqvimi 1840-cı il tarixli "Zaqafqaziyada inzibati islahat qanunu"na əsasən yeni yaradılmış Kaspi vilayətinin tərkibinə daxil edilmi ...

Marşal planı

Almaniya və Yaponiya üzərində 1945-ci ildə çalınan qələbənin sevinci çox keçmədi ki, qorxu ilə əvəz olundu. Belə ki, Amerikanın müttəfiqi olan Sovet İttifaqı birdən-birə dönüb onun düşməninə çevrildi və Soyuq Müharibə qırx ilə qədər çəkdi. Soyuq ...

Erməni Milli Şuraları

Erməni Milli Şuraları - Rusiyada Fevral inqilabından sonra erməni siyasi təşkilatlarının təşəbbüsü və maddi yardımı ilə Azərbaycanda yaradılan və fəaliyyət göstərən Şuralar: Bakı, Gəncə, Şuşa, Naxçıvan, Culfa, Ordubad və digər şəhərlərdə, həmçini ...

Erməni terror dəstələri

XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində ermənilər terror dəstələri yaradaraq Osmanlı Dövlətinin əraziləri hesabına özlərinin dövlətini yaratmaq istəyirdilər. Bu işdə ermənilərə Osmanlı dövlətinin mövcudluğunu istəməyən böyük dövlətlər tərəfindən köm ...

Əyyubilər

Əyyubilər - Mosul Atabəyi Nurəddin Mahmud Zəngi öz komandiri, Səlahəddin Əyyubi ilə birgə Misiri tutaraq Fatimilər dövlətinə son qoymuş, səlib yürüşlərinin qarşısını almışdır. Nurəddin Zənginin ölümündən sonra Səlahəddin Əyyubi hakimiyyəti ələ al ...

Talış tarixi

Talışların ulu əcdadları Kadusilər hesab edilir. Bu mülahizəni irəli sürməyə əsas verən yeganə fakt isə Kadusi tayfasının yaşadığı ərazinin bir hissəsində hazırda talışların yaşamasıdır. Strabon, Herodot, Plutarx, Dionis eramızın II əsr tarixçisi ...

Ahlat məzar daşları

Ahlat da yüzlərlə məzar daşı torpaq üzərində, ondan daha çoxu da torpaqaltındadır. Bunlar Türk plastik sənətinin meydana gətirdiyi saysız nümunələrdir. Ümumiyyətlə 1203 - 1300 illərinə tarixlənən bu əsərlər üzərində Axa sözcüyünə rast gəlinməkdəd ...

Akça Qoca

Təqribən 1320-ci ildə İzmit və ətraf ərazilərinin fəthi ilə vəzifələndirilmişdir. Akça Qoca Sakarya ətrafına və İzmitə etdiyi hücumlarda buralarda bəzi qalaları əldə etmiş Ayan gölü indi Sapanca gölü tərəfindəki palankanı ətrafı xəndəklərlə qazıl ...

Balbal

Balballar - Orta Asiya türklərində, şamanizm dininin etibarlılığını geniş şəkildə qoruduğu dövrdə, ölən döyüşçülərin kurgan deyilən məzarlarının ətrafına tikilmiş, döyüşçünün öldürdüyü düşmənləri işarələyən, ümumiyyətlə bir daş parçasının üzərinə ...

Başqırdıstan tarixinin tarixşünaslığı

Başqırdların tarixi haqqında Sergey Rudenko tərəfindən yazılan" Başqırdlar” adlı əsərdə geniş məlumat verilir. S.Rudenko Rusiya arxeoloqu, antropoloqu, etnoloqu, hidroloqu olmuş və əsərində başqırdların yerləşdikləri coğrafiyadan geniş bəhs etmişdir.

Daş ata

Daş ata və ya daş baba – qədim türk qəbilələrində məzar daşı. Orta Asiya çölünün köçəriləri məskun nizamlı xalqlardan fərqli bir dünya görüşünə sahib idi. Sözgəlişi onlar ölülərini son yuxularına yatırdacaqları, yerləşmə yerlərinin xaricindəki sı ...

Didi Türkoba

Türklərin Şimali Qafqazda təsdiq olunmuş erkən zühuru kimi 4-cü əsri götürmək olar. Qaynaqlara görə, bu mərhələdə ən çox bulqarlarbarsillər fəallıq göstərirdilər IV-cü əsrin 70-ci illərində bütün Şimali Qafqazı tutan, hun-bulqarlar 395-ci ildə Cə ...

Dunqan xanlığı

Dunqan xanlığı - 1864-cü ildə türk müsəlman xalqları tərəfindən milli azadlıq mübarizəsi zamanı Tsin hökumətinin devrilməsindən sonra yaradılan Şərqi Türküstandakı bir dövlətdir. Paytaxtı Urumçi şəhəri olmuşdur.

Hakkari məzar daşları

Hakkari məzar daşları - Türkiyənin Hakkari şəhərində tapıntı. 1998-ci ilin iyulunda Hakkari şəhər mərkəzində Hakkari Qalasının şimal ətəklərində bir təsadüflə obelisklər tapıldı. Hadisəyə qısa zamanda əl qoyan arxeoloqlar sayı 13-ə çatan bu daşla ...

İkinci Şərqi Türküstan Respublikası

İkinci Şərqi Türküstan Respublikası və ya Şərqi Türk İnqilabı Respublikası - 1944-1949-cu illərdə Çin Respublikasının Sintszyan əyalətinin üç şimal dairəsinin ərazisində mövcud olmuş sovetyönümlü dövlət qurumu. 1949-cu ildə İkinci Şərqi Türküstan ...

Kumul xanlığı

Kumul xanlığı - Hamian çökəkliyində yerləşən feodal türk dövləti. Kumul xanları Çağatay ulusu xanlarının birbaşa nəslindən idilər. 1696-cı ildə Sin dövlətinin asıllığını qəbul etmişdilər. 1930-cu ildə Çin Respublikasının Sintszyan vilayətinin qub ...

Qumuq–Azərbaycan əlaqələri tarixi

Şimali Qafqazın ən böyük etnoslardan biri qumuklardır – Altay dil ailəsinin qıpçaq türk qrupuna aid xalq. Öz tarixi boyu qumuqlar müxtəlif feodal birliklərə daxil idilər: Tərki Şamxallığı, Qaytaq Usmiliyi və sairə. Azərbaycanlılar və qumuqların c ...

Oqurlar

Tarixi qaynaqlara görə, Tinq-linqlərin qərb qrupundan çıxdıqları bilinən Oqurlar Şərqi Avropaya doğru köç etmədən əvvəl 3 ayrı kütlə halında yaşayırdılar. Birinci kütlə Sır Dərya və Çu çayları arasında, ikinci kütlə Emba çayı hövzəsində, yəni qər ...

Özdən

Özdən yaxud uzdən Qafqazda türk xalqları mühitində zümrə. Öz sözü və dən şəkilçisindən ibarətdir. Özdən - özündən, özü qərar verən, azad, əsilzadə deməkdir. Bu ad altında Şimali Qafqazda zadəgan zümrəsi, azad təbəqə, yaxud müvafiq davranış nəzərd ...

Sığnaq (Qazaxıstan)

Sığnaq - Müasir Qazaxıstanın Qızıl orda vilayəti ərazisində, Tümən-Arıq dəmiryolu stansiyasından 18 km şimal-şərqdə, Sırdərya çayından 20 km şimalda tapılan qədim şəhər. 15 qullələri ismən qalan daş hasarla əhatələnən şəhristanın sahəsi 10 ha yax ...

Şərqi Türküstan İslam Respublikası

Şərqi Türküstan İslam Respublikası və ya Birinci Şərqi Türk İslam Respublikası, yaxud Uyğurıstan Respublikası - 1933-cü il noyabrın 12-də Şərqi Türküstanda, Çində vətəndaş müharibəsi zamanı yaradılmış qısa müddətli dövlət quruluşu. Uyğurların mil ...

Şərqi Türküstanın emblemi

Şərqi Türkistanın emblemi - Şərqi Türküstan İslam Respublikasının müstəqilliyi elan edilərkən - 1933-cü ilin 12 noyabrında yaradılmışdır. Respublika süqut etdikdən sonra Şərqi Türküstan azadlıq hərəkatının simvollarından biri halına gəlmişdir.

Tan İmperiyasının Qərbi Türklərə yürüşləri

Vətəndaş müharibəsinin nəticəsində Göytürklər Qərbi və Şərqi xaqanlıqlara bölüşüb. Bizans İmperiyası ilə mütəffiq olan Qərbi Türk xaqanlığı Sasanilər İmperiyasına qarşı müharibələr ilə məşğul idi. Qərbi Türk xaqnlığı genişlənirdi, Şərqi Türk xaqa ...

Tuncəli məzar daşları

Tuncəli ətrafında, xüsusilə Ulukale yaxınında Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu dövrlərindən qalma məzar daşları var. Bu məzar daşları XV-XVII əsrlərdə bölgədə edilmiş qoç və at motivli məzar daşlarının ən erkən nümunələridir. Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu döv ...

Türk köçləri

Türk köçləri, Türk tayfalarının Asiya, Avropa, Hindistan, Yaxın və Orta Şərqdə yayılması prosesidir. Xüsusilə VI və XI əsrləri əhatə edir. Dünyaya yayıldıqları əsas ərazilər isə indiki Monqolustan, Sibir, Sintzsyan və Orta Asiyanın şərq hissəsi o ...

Türklərdə dövlətçilik ənənəsi

Türklərdə dövlətçilik ənənəsi - Türklərdə dövlətçilik ənənəsi və ya türklərdə dövlət qurma ənənəsi müxtəlif tarixi mərhələlərdə türklərin müxtəlif coğrafiyalarda, müxtəlif zamanlarda və müxtəlif xüsusiyyətlərdə dövlət qurma ənənəsi kimi başa düşü ...

Türklərin İslama keçişi

İslama türklərinin dönüşüm, türklər üzvləri Tengriism əvvəl İslam. Tengrianizm, təxminən 10-cu əsrə qədər türklər arasında ən çox yayılmış din idi. İslamdan əvvəlki türklərlə müsəlman ərəblər arasında ilk qarşılaşma 7-ci əsrdə İslam xəlifəsi Ömər ...

Üçüncü Lozanna konfransında türk-tatar heyəti

Üçüncü Lozanna konfransında türk-tatar heyəti - Rusiya imperiyası türk xalqlarının millətlər birliyinin üçüncü Lozanna konfransında iştirak edən nümayəndə heyəti.

Yarkənd xanlığı

Yarkənd xanlığı və ya Moğolustan daha sonra Qaşqar Xanlığı və bəzən Sədiyyə də adlandırılırdı - Şərqi Türküstanın qərb hissəsində feodal dövlət. Paytaxtı əvvəlcə Yarkənd, 1596-cı ildən isə Qaşqar olmuşdur. Xanlığın yüksəliş dövründə ərazisi Moğol ...